රාජ්‍ය ව්‍යවසාය 33ක් ඒකාබද්ධව ඇණහිටුවීමේ (ලිකුවිඩේෂන්) ක්‍රියාවලිය දැනට සිදු වෙමින් පවතින බව මුදල්, සැලසුම්කරණ සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය ප්‍රකාශ කළේය.
මාර්තු මාසයේ කැබිනට් අනුමැතිය යටතේ පිහිටුවන ලද රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිසංස්කරණ ඒකකය මෙම ක්‍රියාවලිය අධීක්ෂණය කරන බව අමාත්‍යාංශය කීය.
2026 අයවැය යෝජනාවලට අනුව තෝරාගත් රාජ්‍ය ව්‍යවසායවල දිගුකාලීන බැරකම් ද භාණ්ඩාගාරය විසින් ගෙවමින් සිටින බව අමාත්‍යාංශය පැවසීය. මේවාට සේවක අර්ථසාධක අරමුදල (EPF), සේවක භාරකාර අරමුදල (ETF) සහ සේවකයන්ට හිමි ග්‍රැචුටි ගෙවීම් අයත් වේ.
මේ සඳහා රුපියල් කෝටි 500ක් වෙන් කර තිබූ අතර, 2026 අගෝස්තු අවසන් වන විට රුපියල් කෝටි 280ක් සම්පූර්ණයෙන් ගෙවා ඇතැයි අමාත්‍යාංශය කීය.
විශාල රාජ්‍ය සමාගම්වල කාර්යසාධනය ගැනද අමාත්‍යාංශය වාර්තා කළේය. 2026 පළමු මාස හය තුළ ප්‍රධාන රාජ්‍ය ව්‍යවසාය 51ක ඒකාබද්ධ ලාභය රුපියල් කෝටි 25,930ක් බව එහි සඳහන්ය.
එය 2025 එම කාලයේ ඒකාබද්ධ ලාභය වූ රුපියල් කෝටි 22,780ට වඩා රුපියල් කෝටි 3,150ක වැඩි වීමකි.
මැදපෙරදිග ගැටුම් හේතුවෙන් දෙවන කාර්තුවේ දැඩි දුෂ්කරතා ඇති වුවද මෙම ලාභය ලැබූ බව අමාත්‍යාංශය කීය. අමුද්‍රව්‍ය මිල ඉහළ යාම, සැපයුම් දාමයේ බාධා සහ ඇණවුම් අවලංගු වීම ප්‍රධාන ගැටලු ලෙස එය නම් කළේය.
පසුබිම
බලශක්ති, ප්‍රවාහන, මූල්‍ය සහ නිෂ්පාදන වැනි ක්ෂේත්‍රවල රජය සතු ලාභ ලබන සහ පාඩු ලබන ආයතන රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ලෙස හැඳින්වේ. වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඒවායින් සමහරක පාඩු රාජ්‍ය මුදලින් පියවා ඇති අතර, ජාත්‍යන්තර මුදල් අරමුදලේ (IMF) සහාය ඇති ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික යථා තත්ත්වයට පත්වීමේ වැඩසටහනේ ප්‍රමුඛතාවක් ලෙස ඒවා ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම නම් කර ඇත.
EPF සහ ETF යනු සේවකයන් වෙනුවෙන් සේවායෝජකයන් දායකත්වය ගෙවන විශ්‍රාම සහ ඉතිරි කිරීමේ අරමුදල් ය. සේවායෝජකයෙක් එය සම්පූර්ණයෙන් නොගෙවූ විට සේවකයන්ට නීත්‍යනුකූලව හිමි මුදල් ලබා ගැනීමට බලා සිටීමට සිදු වේ. ග්‍රැචුටි යනු නිශ්චිත සේවා කාලයක් සම්පූර්ණ කළ සේවකයෙකුට රැකියාවෙන් ඉවත් වන විට ගෙවන එකවර මුදලකි.
ලිකුවිඩේෂන් යනු සමාගමක් ඇණහිටුවා, එහි වත්කම් විකුණා, එහි ණය පියවන නීතිමය ක්‍රියාවලියයි. රාජ්‍ය ව්‍යවසායයක් සම්බන්ධයෙන් එය සාමාන්‍යයෙන් අවසන් වන්නේ සමාගම ක්‍රියාත්මක වීම නතර වීමෙනි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
අදාළ ව්‍යවසායවල වත්මන් සහ හිටපු සේවකයන්ට, භාණ්ඩාගාරයේ ගෙවීම් අරමුණු කරන්නේ නොගෙවූ EPF, ETF සහ ග්‍රැචුටි හිඟ මුදල් පියවීමටයි. මෙතෙක් මුදල් ලැබූ ව්‍යවසාය මොනවාදැයි හෝ ඉතිරි රුපියල් කෝටි 220 ගෙවන්නේ කෙසේදැයි හෝ අමාත්‍යාංශය සඳහන් කර නැත.
බදු ගෙවන්නන්ට, අමාත්‍යාංශයේ සංඛ්‍යාලේඛන මගින් විශාල ව්‍යවසාය 51ක ලාභය සහ අනෙක් ව්‍යවසාය ඇණහිටුවීමේ වියදම අතර තුලනය පෙන්වයි. අමාත්‍යාංශය තම නිවේදනයේ ව්‍යවසාය 33 නම් කර නැත.
