බැංකු ගිණුමක් විවෘත කිරීම, මෝටර් රථ ලියාපදිංචි කිරීම සහ ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පතක් ලබා ගැනීම ඇතුළු නිශ්චිත ගනුදෙනු කිහිපයකට නොවැම්බර් 01 සිට වලංගු බදු ගෙවන්නාගේ හඳුනාගැනීමේ අංකයක් (TIN) අනිවාර්ය වී ඇතැයි දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව කියයි.
බැංකුවක හෝ මූල්‍ය ආයතනයක ගිණුමක් විවෘත කිරීමේදී, ගොඩනැගිලි සැලසුමකට අනුමැතිය ලබා ගැනීමේදී, මෝටර් රථයක් ලියාපදිංචි කිරීමේදී හෝ වාහන බලපත්‍රය අලුත් කිරීමේදී වලංගු TIN අංකයක් ඉදිරිපත් කළ යුතු බව දෙපාර්තමේන්තුව පවසයි.
ඉඩම් හෝ ඉඩම් හිමිකම් ලියාපදිංචිය, ව්‍යාපාර ලියාපදිංචිය, ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්ථාගත සමාගම්වල කොටස් මාරු කිරීම සහ ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පත් ලබා ගැනීමටද මෙම නීතිය අදාළ වේ. මෙම ගනුදෙනු අටක් වේ.
මෙම ගනුදෙනු සිදු කරන නිලධාරීන් සේවාව ලබා දීමට පෙර TIN අංකයේ වලංගුභාවය තහවුරු කළ යුතු බව දෙපාර්තමේන්තුව කියයි.
තවමත් TIN අංකයක් නැති අයට දෙපාර්තමේන්තුවේ e-Services ද්වාරය හරහා ලියාපදිංචි විය හැකිය. දැනට ඇති TIN අංක අන්තර්ජාලයෙන් පරීක්ෂා කිරීමටද එමගින් හැකිය.
TIN අංකය තහවුරු වූ පසු නිල TIN සහතිකය වෙනුවට ජාතික හැඳුනුම්පත් අංකය සහ TIN අංකය දෙකම සඳහන් මුද්‍රිත පිටපතක් ඉදිරිපත් කළ හැකි බව දෙපාර්තමේන්තුව පැවසීය.
වයස 18ට වැඩි සියලු දෙනාට TIN අංකයක් ලබා ගැනීම අනිවාර්ය බව දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව කියයි. TIN අංකයක් ඇති සියලු දෙනා ආදායම් බදු ගෙවිය යුතු යැයි පැවසෙන කතා දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රතික්ෂේප කළේය. දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව ආදායම් බදු ගෙවිය යුත්තේ වාර්ෂික ආදායම රුපියල් ලක්ෂ 18ක් ඉක්මවන අයයි.
පසුබිම
ශ්‍රී ලංකාවේ ආදායම් බදු සහ වෙනත් බදු කිහිපයක් පරිපාලනය කරන රජයේ දෙපාර්තමේන්තුව දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවයි. පුද්ගලයෙක් හෝ ව්‍යාපාරයක් එහි වාර්තාවල හඳුනාගැනීමට එම දෙපාර්තමේන්තුව ලබා දෙන අංකය TIN වේ.
TIN අංකයක් තිබීම සහ ආදායම් බදු ගෙවීම වෙනම කරුණු දෙකකි. TIN අංකයෙන් බදු පද්ධතියේ පුද්ගලයා හඳුනා ගනී. බදු ගෙවිය යුතුද යන්න තීරණය වන්නේ ආදායම අනුවයි. පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් වාර්ෂික ආදායම රුපියල් ලක්ෂ 18ක සීමාව අදාළ වන බව දෙපාර්තමේන්තුව කියයි.
බැංකු කටයුතු සිට ඉඩම් සහ ව්‍යාපාර ලියාපදිංචිය දක්වා දෛනික මූල්‍ය සහ පරිපාලන කටයුතුවල ගනුදෙනු අටකට දැන් මෙම අවශ්‍යතාව අදාළ වේ. එක් එක් ගනුදෙනුව සිදු කරන නිලධාරීන් අංකය පරීක්ෂා කළ යුතු නිසා නීතිය ක්‍රියාත්මක වන්නේ සේවාව ලබා ගන්නා අවස්ථාවේදීය.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
වයස 18ට වැඩි, බැංකු ගිණුමක් විවෘත කිරීමට, වාහනයක් ලියාපදිංචි කිරීමට හෝ බලපත්‍රය අලුත් කිරීමට, ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පතක් ගැනීමට, ඉඩමක් හෝ ව්‍යාපාරයක් ලියාපදිංචි කිරීමට, කොටස් මාරු කිරීමට හෝ ගොඩනැගිලි සැලසුම් අනුමැතියට සැලසුම් කරන ඕනෑම කෙනෙකුට වලංගු TIN අංකයක් අවශ්‍ය වේ. එය නැතිව කරන අයදුම්පත් අංකය ලබා ගන්නා තුරු පමා විය හැකිය.
TIN අංකයක් නැති අය දෙපාර්තමේන්තුවේ e-Services ද්වාරය හරහා ලියාපදිංචි වී අංකය අන්තර්ජාලයෙන් තහවුරු කරගන්නා ලෙස දෙපාර්තමේන්තුව උපදෙස් දෙයි. ඉන්පසු හැඳුනුම්පත් අංකය සහ TIN අංකය සඳහන් මුද්‍රිත පිටපතක් ප්‍රමාණවත් බැවින් වෙනම සහතිකයක් අවශ්‍ය නොවේ.
TIN අංකයක් ලබා ගැනීමෙන් පමණක් ආදායම් බදු බැරකමක් ඇති නොවන බවත්, බදු අදාළ වන්නේ වසරකට රුපියල් ලක්ෂ 18ට වැඩි ආදායමක් ලබන පුද්ගලයන්ට පමණක් බවත් දෙපාර්තමේන්තුව කියයි.
