මේ වසරේ පළමු මාස හය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ නව HIV ආසාදිතයින් 487ක් වාර්තා වී ඇති අතර, පසුගිය වසරේ එම කාලයට වඩා එය සියයට 13.3කින් වැඩි බව ජාතික ලිංගාශ්‍රිත රෝග සහ ඒඩ්ස් මර්දන වැඩසටහන කියයි.
වැඩසටහනේ දත්තවලට අනුව 2026 පළමු කාර්තුවේ නව රෝගීන් 249ක් ද දෙවන කාර්තුවේ 238ක් ද වාර්තා වී තිබේ. 2025 පළමු භාගයේ වාර්තා වූයේ රෝගීන් 430කි. ඉන් පළමු කාර්තුවේ 230ක් ද දෙවන කාර්තුවේ 200ක් ද වේ.
වාර්තා වූ ආසාදිතයින්ගෙන් වැඩි දෙනා පිරිමින්ය. 2026 දෙවන කාර්තුවේ පිරිමි – ගැහැණු අනුපාතය 7:1ක් විය.
වයස 15 සිට 24 දක්වා අයගෙන් මේ වසරේ පළමු භාගයේ රෝගීන් 55ක් වාර්තා වී ඇත. ඔවුන් අතර පිරිමින් 48ක්, කාන්තාවන් හයදෙනෙක් සහ ලිංගික සුළුතර පුද්ගලයෙක් වෙති.
2026 පළමු කාර්තු දෙක තුළ ඒඩ්ස් රෝගය හේතුවෙන් මරණ අටක් වාර්තා වූ අතර, කාර්තුවකට හතර බැගින් මරණ සිදුවී තිබේ. රට තුළ වාර්තා වූ ඒඩ්ස් මරණ සංඛ්‍යාව මෙතෙක් 820 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ඒඩ්ස් නොවන හේතුන් නිසා තවත් මරණ 111ක් වර්ගීකරණය කර තිබේ. 2025 වසර දක්වා වාර්තා වූ සියලු HIV රෝගීන් අතර මරණවල සමුච්චිත සකස් කළ සංඛ්‍යාව 1,708කි.
මවගෙන් දරුවාට ආසාදනය වීම හේතුවෙන් රෝගීන් 117ක් වාර්තා වී ඇති අතර, 2025 සිව්වන කාර්තුවේ එවැනි රෝගීන් වාර්තා වී නැත. විගමන සෞඛ්‍ය ඒකකය හරහා HIV ආසාදිතයින් 73ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, 2026 දෙවන කාර්තුවේ ඉන් නව දෙනෙක් වෙති.
පසුබිම
ජාතික ලිංගාශ්‍රිත රෝග සහ ඒඩ්ස් මර්දන වැඩසටහන යනු ශ්‍රී ලංකාවේ HIV සහ ලිංගාශ්‍රිත රෝග නිරීක්ෂණය කරමින් කලින් කලට වාර්තා පළ කරන රාජ්‍ය ආයතනයයි. කාර්තුමය දත්ත වැඩසටහනට වාර්තා වූ රෝගීන් පමණක් ගණන් ගන්නා නිසා, පරීක්ෂා කර හඳුනාගත් අය එහි ඇතුළත් වේ.
වාර්තාවේ සමුච්චිත සංඛ්‍යා 2026 වසර පමණක් නොව වසර ගණනාවක් තිස්සේ වාර්තා වූ සියලු රෝගීන් ආවරණය කරයි. පසුව ලැබෙන වාර්තා නිසා පැරණි කාල සීමාවල සංඛ්‍යා සංශෝධනය විය හැක.
HIV යනු ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල කරන වයිරසයකි. ආරක්ෂිත නොවන ලිංගික සම්බන්ධතා, අපවිත්‍ර රුධිරය හෝ ඉඳිකටු, මෙන්ම ගර්භණී කාලය, ප්‍රසූතිය හෝ මව්කිරි දීම හරහා මවගෙන් දරුවාට එය බෝවිය හැක. ප්‍රතිවයිරස ඖෂධ ප්‍රතිකාර මගින් HIV ඇති අයට දිගු කාලයක් ජීවත් විය හැකි අතර, වයිරසය අන් අයට බෝවීමේ අවදානම ද බොහෝ සෙයින් අඩු වේ.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
නව රෝගීන් හඳුනාගැනීම ඉහළ යමින් පවතින බවත්, ඔවුන් අතර වයස 15 සිට 24 දක්වා තරුණයන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් සිටින බවත් මෙම දත්තවලින් පෙනේ. වයිරසයට නිරාවරණය වූවා යැයි සැක කරන ඕනෑම අයෙකු පරීක්ෂාවට ලක්විය යුතු බව සෞඛ්‍ය බලධාරීන් සාමාන්‍යයෙන් උපදෙස් දෙයි. කල්තියා හඳුනාගත්තොත් ප්‍රතිකාර ඉක්මනින් අරඹන්න පුළුවන්.
පරීක්ෂා කිරීම් සහ ප්‍රතිකාර රටේ ලිංගාශ්‍රිත රෝග සායන හරහා සපයනු ලැබේ. විදේශ රැකියා හෝ සංක්‍රමණ සඳහා සූදානම් වන ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට ඇතැම් ගමනාන්ත රටවල් නියම කරන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂණවලදී ද පරීක්ෂා කෙරෙනු ඇත. විගමන සෞඛ්‍ය ඒකකය හරහා රෝගීන් 73ක් හඳුනාගෙන ඇති බව වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
