උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම නිසා වැඩ බිම්වල ඇතිවන තාප ආතතිය හේතුවෙන් 2023 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවට පූර්ණ කාලීන රැකියා 120,000කට වඩා සමාන වැඩ කාලයක් අහිමි වූ බව ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය (ILO) නිකුත් කළ වාර්තාවක සඳහන්ය.

“ශ්‍රී ලංකාවේ රැකියා සහ ඵලදායිතාව කෙරෙහි තාප ආතතියේ බලපෑම” නමින් වන වාර්තාවේ 2023 වසර, 1985 සිට 2014 දක්වා කාලයේ සාමාන්‍ය වසරක් සමඟ සසඳා ඇත. උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම නිසා 2023දී ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.5ක අමතර ආර්ථික අලාභයක් සිදුවූ බව ඉන් ඇස්තමේන්තු කෙරේ.

රැකියා අහිමි වීම ගණනය කර ඇත්තේ තාපය නිසා නැති වූ වැඩ කරන පැය ගණන මතය. ඒ අතරින් කෘෂිකර්මයට සියයට 48ක්ද, සේවා අංශයට සියයට 22ක්ද, නිෂ්පාදන අංශයට සියයට 13ක්ද, ඉදිකිරීම් අංශයට සියයට 11ක්ද, ප්‍රවාහන සහ වෙළෙඳ අංශයට සියයට 6ක්ද හිමි වේ. අහිමි වූ වැඩ කාලයෙන් සියයට 35ක් සිදුවූයේ ශ්‍රී ලංකාවේ දැඩිම උණුසුම පවතින වසරේ දෙවන කාර්තුවේදීය.

මෙම තත්ත්වය තවදුරටත් නරක අතට හැරිය හැකි බව ILO කියයි. ගෝලීය හරිතාගාර වායු විමෝචනය අනුව, 2040 වන විට ශ්‍රී ලංකාවට වසරකට පූර්ණ කාලීන රැකියා 145,000ක සිට 221,000ක් දක්වා සමාන වැඩ කාලයක් අහිමි විය හැකිය. 2060 වන විට වාර්ෂික අලාභය 158,000ක සිට 349,000ක් දක්වා ඉහළ යා හැකි අතර, වැඩිම විමෝචන අවස්ථාවේදී රටේ වාර්ෂික ආර්ථික නිෂ්පාදනය ඓතිහාසික මට්ටමට සාපේක්ෂව සියයට 15.2කින් අඩු විය හැකිය.

“තාප ආතතිය දැනටමත් ශ්‍රී ලංකාවේ සහ මාලදිවයිනේ කම්කරුවන්ට, ව්‍යවසායවලට සහ ආර්ථිකයට බලපා ඇති බව මෙම සොයාගැනීම්වලින් පැහැදිලිය” යැයි ශ්‍රී ලංකාව සහ මාලදිවයින සඳහා ILO රට අධ්‍යක්ෂ ජෝනි සිම්සන් පැවසීය.

පසුබිම

ILO යනු කම්කරු ප්‍රමිති සහ කම්කරු අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආයතනයයි. 1960 දශකයේ සිට ශ්‍රී ලංකාවේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය අංශක 1කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, වර්ෂාපතන රටාව වඩාත් අනපේක්ෂිත වී ඇති බව එම සංවිධානය කියයි. පසුගිය දශක තුනේ දත්තවලින් උණුසුම වේගවත් වන බවත්, අධික උෂ්ණත්ව අවස්ථා වඩාත් නිතර සහ තීව්‍ර වන බවත් පෙනේ.

ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ අධ්‍යයනය, ශ්‍රී ලංකාව සහ මාලදිවයින සඳහා පළ කළ අධ්‍යයන දෙකෙන් එකකි. එය ඉතියෝපියාව, ඝානාව, ලෙබනනය සහ සෙනගාලය ද ඇතුළු රටවල් හයක පර්යේෂණ වැඩසටහනක කොටසකි. මෙම අධ්‍යයන ILO විසින් පැවරුවේ දේශගුණික අවදානම්සහගත ෆෝරමයේ සහ වල්නරබල් 20 මුදල් ඇමතිවරුන්ගේ (CVF-V20) සහාය ඇතිවය. අරමුදල් ලැබුණේ CVF-V20 බහු-ආධාරකරු ඒකාබද්ධ අරමුදලෙනි.

මාලදිවයිනට 2040 වන විට, අඩු විමෝචන මාර්ගයක් යටතේ පූර්ණ කාලීන රැකියා 2,400ක් පමණ අහිමි වන බව ILO ප්‍රක්ෂේපණය කරයි. ශ්‍රී ලංකාව සඳහා එය 145,000ක් පමණය.

ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?

කෘෂිකර්ම සහ ඉදිකිරීම් අංශවල කම්කරුවන් විශේෂයෙන් අවදානමට ලක්වන බව ILO කියයි. ඔවුන්ට දීර්ඝ පැය ගණන් එළිමහනේ ශාරීරික වෙහෙසකර වැඩ කිරීමට සිදුවන බැවිනි. අහිමි වන වැඩ කාලයේ වැඩිම කොටස කෘෂිකර්මයට හිමිය.

වැඩ සහ විවේක කාලසටහන් නියාමනය කිරීම, පානීය ජලය සහ සිසිල් කිරීමේ පහසුකම්, වඩා හොඳ වාතාශ්‍රය, දැඩිම උණුසුම පවතින කාලවලින් වැළකෙන පරිදි වැඩ කරන වේලාවන් වෙනස් කිරීම ILO නිර්දේශ කරයි. වැඩ පැය අඩු කළහොත් අත්‍යවශ්‍ය ආදායම අහිමි වන කම්කරුවන් සඳහා සමාජ ආරක්ෂණයද අවශ්‍ය බව සඳහන් කරන එම සංවිධානය, ශ්‍රම බලකාය ආරක්ෂා කිරීමට දේශගුණික අනුවර්තන පියවර ගත යුතු බවත් කියයි.