2027 අයවැය යෝජනා අනුව පුද්ගල ආදායම් බදුවලින් නිදහස් වාර්ෂික සීමාව රුපියල් ලක්ෂ 18 සිට රුපියල් ලක්ෂ 19.5 දක්වා ඉහළ නැංවීමට රජය යෝජනා කර තිබේ. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක එම යෝජනා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළේ බ්‍රහස්පතින්දා (නොවැම්බර් 12) ය.
ඒ අනුව පඩි ලබන්නන්ගේ මාසික බදු රහිත සීමාව රුපියල් 150,000 සිට රුපියල් 162,500 දක්වා ඉහළ යයි. මාසයකට වැටුප් සහ දීමනා වශයෙන් රුපියල් 162,500ක් දක්වා උපයන අයට එයින් ආදායම් බදු ගෙවීමට සිදු නොවන බව අයවැය කථාවේ සඳහන් වේ.
මුදල් අමාත්‍යාංශයද හොබවන ජනාධිපතිවරයා ආදායම් බදු අනුපාත ව්‍යුහයද සංශෝධනය කිරීමට යෝජනා කළේය. වාර්ෂික බදු අදායමේ පළමු රුපියල් ලක්ෂ 8.5ට සියයට 6ක බද්දක් අය කෙරේ. ඊළඟ රුපියල් ලක්ෂ 6ට සියයට 12ක බද්දක් අය වේ. මෙම මට්ටමේ තිබූ සියයට 18ක බදු අනුපාතය ඉවත් වේ.
ඉන්පසු රුපියල් ලක්ෂ 6 බැගින් වූ කොටස් තුනකට සියයට 18ක්, සියයට 24ක් සහ සියයට 30ක් අය කෙරේ. ඉතිරි ආදායමට ඉහළම අනුපාතය වන සියයට 36ක බද්ද අදාළ වේ.
ඉහළම බදු අනුපාතය අදාළ වන මාසික ආදායම රුපියල් 358,000 පමණ සිට රුපියල් 433,000 දක්වා ඉහළ යයි. මෙම වෙනස්කම්වලින් බදු ගෙවන්නන්ට ආදායම අනුව මාසයකට රුපියල් 750 සිට රුපියල් 15,750 දක්වා අමතර සහනයක් ලැබෙන බව අයවැය කථාවේ සඳහන්ය. 2017 අංක 24 දරන දේශීය ආදායම් පනත සංශෝධනය කරන මෙම වෙනස්කම් 2027 අප්‍රේල් 1 සිට බලපැවැත්වෙන බව ලංකා බිස්නස් ඔන්ලයින් වාර්තා කරයි.
පසුබිම
2025දී වාර්ෂික බදු රහිත සීමාව රුපියල් ලක්ෂ 12 සිට රුපියල් ලක්ෂ 18 දක්වා ඉහළ දැමූ බව ජනාධිපතිවරයා පැවසීය. එයින් මාසයකට රුපියල් 3,500 සිට රුපියල් 20,500 දක්වා සහනයක් ලැබුණි.
2025 සංශෝධන සමග සලකන විට, 2027 යෝජනාවලින් මාසික බදු සහනය රුපියල් 4,250 සිට රුපියල් 36,250 දක්වා ඉහළ යන බව අයවැය කථාවේ කියැවේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ පුද්ගල ආදායම් බදු පාලනය වන්නේ 2017 අංක 24 දරන දේශීය ආදායම් පනතින් ය. පඩි ලබන්නන්ගෙන් බදු අය කෙරෙන්නේ ඉපැයූ පරිදි ගෙවන (PAYE) ක්‍රමයට ය. එහිදී සේවායෝජකයා මාසික වැටුපෙන් බදු කපා දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට භාර දෙයි.
අයවැය යෝජනා යනු රජයේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයන් ය. බදු වෙනස්කම් ක්‍රියාත්මක වීමට පෙර පාර්ලිමේන්තුව අනුමත කරන සංශෝධන නීති මගින් ඒවා නීතියට ඇතුළත් කළ යුතුය.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
වෙනස්කම් බලාත්මක වූ පසු පඩි ලබන්නන්ගේ මාසික PAYE කප්පාදුව අඩු වේ. ලැබෙන සහනය වැටුප අනුව වෙනස් වේ. අයවැය කථාවට අනුව බදු කාණ්ඩයේ පහළම මට්ටමේ අයට මාසයකට රුපියල් 750ක් පමණ ලැබෙන අතර, වැඩි වැටුප් ලබන අයට රුපියල් 15,750ක් දක්වා ලැබේ.
මාසයකට වැටුප් සහ දීමනා වශයෙන් රුපියල් 162,500 හෝ ඊට අඩුවෙන් උපයන සේවකයන්ට එම ආදායමට බදු ගෙවීමට සිදු නොවේ. විදෙස්ගතව ආදායම් උපයන ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට ලංකාවෙන් ලැබෙන ආදායම නව අනුපාතවලට අනුව සැලකෙන ආකාරය දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවෙන් විමසා බැලීම යෝග්‍ය ය.
පාර්ලිමේන්තුව සංශෝධන අනුමත කර දෙපාර්තමේන්තුව මග පෙන්වීම් නිකුත් කළ පසු සේවායෝජකයන්ට බදු කපාගැනීමේ වගු යාවත්කාලීන කිරීමට සිදු වේ.
