නව සූර්ය පැනල සමඟ බැටරි ගබඩා පද්ධති සවි කරන ගෘහස්ථ පාරිභෝගිකයන්ට කිලෝවොට් පැයකට රුපියල් 25,000ක සහනාධාරයක් ලබාදීමට ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක යෝජනා කළේය. ඒ, නොවැම්බර් 12 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ 2027 අයවැයේදීය.
මෙම සහනාධාරය බැටරි ධාරිතාව කිලෝවොට් පැය 10ක් දක්වා පමණක් අදාළ වන බැවින් එක් ගෘහයකට උපරිම වශයෙන් රුපියල් ලක්ෂ 2.5ක් ලැබේ. ‘නෙට් ප්ලස්’ යෝජනා ක්‍රමය යටතේ නව සූර්ය පැනල සවි කරන ගෘහ මෙයට අයත් වේ. මේ සඳහා රුපියල් කෝටි 350ක් වෙන් කර ඇත.
සූර්ය බලශක්ති ගබඩා කිරීම සඳහා ආනයනය කරන බැටරි මත පනවා ඇති සියයට 10ක වරාය සහ ගුවන්තොටුපළ සංවර්ධන බද්ද (PAL) ඉවත් කිරීමටද ජනාධිපතිවරයා යෝජනා කළේය. ඉන් සෘජු සහනාධාරයට අමතරව කිලෝවොට් පැයකට රුපියල් 4,000ත් 5,000ත් අතර බදු සහනයක් ලැබෙන බව ඔහු කීය.
මෙම පියවර මගින් ගෘහස්ථ බැටරි භාවිතය දිරිමත් කිරීම, ශක්ති ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීම සහ සැපයුම හා ඉල්ලුම අතර අසමතුලිතතාව අඩු කර ජාතික විදුලි පද්ධතියේ ස්ථායිතාව වැඩි කිරීම අරමුණු කරන බව ජනාධිපතිවරයා කීය.
පසුබිම
වහලයේ සවි කරන සූර්ය පද්ධති විදුලිය වැඩිපුරම නිපදවන්නේ දහවල් කාලයේදීය. එහෙත් ගෘහවල විදුලි ඉල්ලුම සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ යන්නේ සවසය. බැටරියක් මගින් දහවල් වැඩිපුර නිපදවෙන විදුලිය පසුව භාවිත කිරීමට ගබඩා කරන නිසා හිරු නැති වේලාවල ජාතික පද්ධතියට ඇතිවන බර අඩු වේ.
බැටරි සහන අයවැයේ පුළුල් ශක්ති පැකේජයක කොටසකි. ඉන්ධන ගබඩා ධාරිතාව දින 45කට ප්‍රමාණවත් තොගයක් තබාගත හැකි මට්ටමට වැඩි කරන බව ජනාධිපතිවරයා කීය. මුත්‍රාජවෙල සිට බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළට ගුවන් ඉන්ධන නල මාර්ගයක් සහ මෙට්‍රික් ටොන් 92,000ක ධාරිතාවක් සහිත ගබඩා පහසුකම් ඉදිකිරීමට රුපියල් කෝටි 2,234ක් වෙන් කර ඇත.
රුපියල් කෝටි 1,633.2ක කොළොන්නාව – වරාය නල මාර්ග ව්‍යාපෘතිය සඳහා රජය ටෙන්ඩර් කැඳවා ඇත. ඉන්ධන බෑමේ කාලය පැය 96 සිට පැය 48 දක්වා අඩු කිරීම එහි අරමුණයි. ව්‍යාපෘතිය මාස 18ක් තුළ අවසන් කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙයි. අයවැය කතාවේ සඳහන් අන්දමට, ප්‍රමාද වන දිනකට රටට නැව් සමාගම්වලට ඇමෙරිකානු ඩොලර් 30,000ක් පමණ ගෙවීමට සිදුවේ.
විදුලි අංශයේදී, ඒකක 180කට වඩා භාවිත කරන පාරිභෝගිකයන් 300,000කට නොමිලේ ස්මාර්ට් මීටර් ලබාදෙන බව ජනාධිපතිවරයා ප්‍රකාශ කළේය. ඒකක 120කට වැඩි භාවිත කරන සියලුම ලංකා විදුලි සමාගම (LECO) පාරිභෝගිකයන්ටද ස්මාර්ට් මීටර් ලැබේ.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
සූර්ය පැනල සවි කිරීමට සැලසුම් කරන ගෘහයකට මෙම යෝජනා මගින් බැටරියක මූලික පිරිවැය ක්‍රම දෙකකින් අඩු වේ. උපරිම රුපියල් ලක්ෂ 2.5ක සෘජු ගෙවීමක් සහ ජනාධිපතිවරයා කිලෝවොට් පැයකට රුපියල් 4,000ත් 5,000ත් අතර යැයි පැවසූ ආනයන බද්ද අඩුවීමයි. සහනාධාරය ‘නෙට් ප්ලස්’ යටතේ නව සවිකිරීම්වලට පමණක් සීමා වන නිසා දැනටමත් පද්ධති ඇති ගෘහ මෙම නිවේදනයට ඇතුළත් නොවේ.
අයවැය යෝජනා පාර්ලිමේන්තුව සම්මත කරන තුරු නීතියක් නොවේ. අයවැය විවාදය තවමත් පැවැත්විය යුතුය. යෝජනා අනුමත වූ පසු අයදුම් කරන ආකාරය ඇතුළු අවසන් කොන්දේසි පරීක්ෂා කිරීම ගෘහස්ථ පාරිභෝගිකයන්ට වැදගත් වේ.
