අනුරාධපුර, කහටගස්දිගිලිය ප්‍රදේශයේ වන රක්ෂිතයක ඇතෙකු වෙඩි තබා මරා දමා ඇති බවට වාර්තා වේ. එහි එක් දළයක් ඉවත් කර ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
මෙම ඝාතනය සිදුව ඇත්තේ ඉරිදා වාර්තා වීමට දින දෙකකට පමණ පෙරය. මරා දමා ඇත්තේ ‘ලංකේශ්වර’ නමින් හැඳින්වෙන දළ ඇතා විය හැකි බව ප්‍රදේශවාසීන් සැක කරතත්, ඇතාගේ අනන්‍යතාව නිල වශයෙන් තහවුරු වී නැත.
රජය විශේෂ ආරක්ෂාවට හඳුනාගත් ඇත්තු 13 දෙනා අතර මෙම ඇතා නොසිටි බව වාර්තා වේ. මිය ගිය ඇතාගේ අනන්‍යතාව හෝ මරණයේ තත්ත්වය බලධාරීන් තවමත් තහවුරු කර නැත.
මළ ඇතෙකුගේ ඡායාරූප සහිත සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් තබමින් විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස සඳහන් කළේ තවත් දළ ඇතෙකු ඝාතනය වූ බවයි. ‘තවත් දළ ඇතෙක් මරුට. වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව වාර්තා කළ අන්දමට භයානක දසුනක්’ යැයි ඔහු කීය. ඔහු එය කීවේ වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව දුන් බවට වාර්තා වන තොරතුරු ඇසුරෙනි.
තවත් ඝාතන වැළැක්වීමට බලධාරීන් වහාම ක්‍රියා කළ යුතු බව ප්‍රේමදාස ඉල්ලා සිටියේය. ‘පාරිසරික ත්‍රස්තවාදීන්’ යැයි ඔහු හැඳින්වූ වගකිවයුත්තන් නීතිය ඉදිරියට ගෙන ඒමටත් දරුණුතම දඬුවම් ලබා දීමටත් ඔහු ඉල්ලා සිටියේය. ඔහු සඳහන් කළ මරණයේ ස්ථානය සහ තත්ත්වය ස්වාධීනව තහවුරු වී නැති අතර, ඔහුගේ සටහන මෙම ඇතා ගැනම දැයි පැහැදිලි නැත.
කාවන්තිස්ස දළ ඇතාගේ මරණය පිළිබඳව විශේෂ සංරක්ෂණ වැඩසටහනක් සහ විශේෂ විමර්ශනයක් ඉල්ලා ප්‍රේමදාස මීට පෙරද කියා තිබුණි. එම මරණය වල් දළ ඇතුන් ඝාතනය ගැන පුළුල් කනස්සල්ලක් ඇති කළේය.
පසුබිම
උතුරුමැද පළාතේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ වල් ඇතුන් වනාන්තර, පඳුරු සහ ගොවිබිම් අතර ගමන් කරන වන රක්ෂිත කිහිපයක් තිබේ. කහටගස්දිගිලිය එම දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ වල් ඇතුන් ආරක්ෂා කෙරෙන්නේ සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂණ ආඥාපනත යටතේ වන අතර, ඇතෙකු මැරීම සඳහා දරුණු දඬුවම් ඒ යටතේ තිබේ. එම නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ සහ එවැනි මරණ විමර්ශනය කිරීමේ වගකීම වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට හිමිය.
ශ්‍රී ලංකාවේ පිරිමි ඇතුන්ගෙන් සුළුතරයකට පමණක් දළ ඇති නිසා දළ ඇතුන් සාපේක්ෂව දුර්ලභය. දළ සඳහා දඩයම්කරුවන් ඇතුන් මරා දමන අතර, වෙඩි තැබීම්, උගුල්, විදුලි වැටවල් සහ බෝග හා නිවාස රැකගන්නා අයගේ අනෙකුත් උපකරණ නිසාද ඇතුන් මිය යයි.
විශේෂ ආරක්ෂාවට ඇත්තු 13 දෙනෙකු හඳුනාගත් බව රජය කියයි. එම කණ්ඩායමෙන් පිටත ඇතෙකු මරා දැමූ බවට වාර්තා වීම නිසා ඉතිරි දළ ඇතුන්ගේ ආරක්ෂාව ගැනත් ආරක්ෂක පියවරවල සඵලතාව ගැනත් ප්‍රදේශවාසීන් සහ සංරක්ෂකයන් අතර ප්‍රශ්න මතු වී ඇතැයි වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
මරණය වෙඩි තැබීමක් බව තහවුරු වුවහොත් එය අපරාධයක් ලෙස සැලකේ. වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් විමර්ශනයක් බලාපොරොත්තු විය හැකි අතර, අත්අඩංගුවට ගැනීම් රඳා පවතින්නේ සිද්ධි ස්ථානයෙන් එකතු කරන සාක්ෂි මතය.
වන රක්ෂිත අසල ජීවත්වන ගම්වැසියන් බොහෝ විට මළසිරුරු මුලින්ම දකින අය වෙති. එවැනි දේ සොයාගත් විට ළඟම වනජීවී කාර්යාලයට හෝ පොලිස් ස්ථානයට දැන්වීමට සහ සාක්ෂි සුරැකීමට ප්‍රදේශයට හානි නොකිරීමට වනජීවී නිලධාරීන් සාමාන්‍යයෙන් ඉල්ලා සිටිති.
