හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේදී ටැංකියකට පහර දීමෙන් පසු සිකුරාදා බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 117.64ක් දක්වා ඉහළ ගියේය.
දෙසැම්බර් බ්‍රෙන්ට් කොන්ත්‍රාත්තුව සියයට 2.4කින් ඉහළ ගිය අතර, මාසය තුළ එහි වැඩිවීම සියයට 14කි. මෙය විදේශ මාධ්‍ය වාර්තා කරයි. වැඩියෙන්ම ගනුදෙනු වන ජනවාරි බ්‍රෙන්ට් කොන්ත්‍රාත්තුව සියයට 2.4කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් 113.43ක් විය. දෙසැම්බර් වෙස්ට් ටෙක්සාස් ඉන්ටර්මීඩියට් (WTI) බොරතෙල් සියයට 2.1කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් 104.12ක් වූ අතර, මාසික වැඩිවීම සියයට 15කි.
හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කළ ටැංකියකට කුඩා බෝට්ටුවකින් පුපුරණ ද්‍රව්‍ය දෙකක් යොදා පහර දුන් බව එක්සත් රාජධානියේ සමුද්‍ර වෙළඳ මෙහෙයුම් ආයතනය (UKMTO) සිකුරාදා කීය. ඊට පෙර දින යේමනයේ හූති සටන්කාමීන්, රස් තනුරා සහ රබීග් තෙල් පිරිපහදු සහ අබ්කයික්හි සවුදි අරාම්කෝ පහසුකමක් ඇතුළු සවුදි අරාබියේ ස්ථාන කිහිපයකට පහර දුන් බව කියා සිටියහ. රුසියානු තෙල් පිරිපහදුවකට යුක්රේනය එල්ල කළ ප්‍රහාරයක්ද සැපයුම පිළිබඳ බිය වැඩි කළේය.
පැනමා කොඩිය යටතේ ගමන් කළ RITI වෙළඳ නැවට පහර දී ගින්නක් හටගත් පසු එහි නාවිකයින් 25 දෙනෙකු තම නාවික හමුදාව ගලවා ගත් බව ඕමානය සිකුරාදා කියා සිටියේය. මැරීන් ට්‍රැෆික් නැව් අනුගමන වෙබ් අඩවිය එම නැව බොරතෙල් ටැංකියක් ලෙස හඳුන්වයි. සන්ධිය හරහා ගමන් කළ තෙල් ටැංකි තුනක් නවතා දැමූ බව ඉරානය පැවසීය.
මැදපෙරදිග සැපයුම් බාධා සහ පිරිපහදු කළ තෙල් නිෂ්පාදන වෙළඳපොළේ හිඟය බොරතෙල් මිලට ආධාර වී ඇති බව සැක්සෝ බැංකුවේ ඕලේ හැන්සන් කීය. එක්සත් ජනපද අතරමැදි මැතිවරණයෙන් පසු මැදපෙරදිග මිලිටරි ආතතිය වැඩිවිය හැකි බවට වෙළඳපොළ සැලකිලිමත් වන බව රිටර්බුෂ් ඇන්ඩ් ඇසෝසියේට්ස් උපදේශක ආයතනය පැවසීය.
හෝමුස් සන්ධියේ ප්‍රධාන ගමන් මාර්ගවලින් ඉරාන මුහුදු බෝම්බ ඉවත් කළ බවත්, ඒවා විවෘතව තබා ගැනීමට එක්සත් ජනපද හමුදා එහි රැඳී සිටින බවත් එක්සත් ජනපද මධ්‍යම අණදෙන ප්‍රධානී බ්‍රැඩ් කූපර් සිකුරාදා නිකුත් කළ වීඩියෝවක කීය.
පසුබිම
මැදපෙරදිග යුද්ධය ඇරඹුණේ පෙබරවාරි 28දා ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර සමගිනි. එතැන් සිට හෝමුස් සන්ධිය හරහා නැව් ගමනාගමනය ඉරානය සීමා කර ඇත. ලොව තෙල්වලින් පස්වැන්නක් පමණ සාමාන්‍යයෙන් යන්නේ මේ සන්ධිය හරහාය.
ගල්ෆ් රටවල තෙල් අපනයනය යළි ගොඩනැගී ඇත. ඔක්තෝබර් 26 දක්වා සතියේ දිනකට බැරල් මිලියන 15.7ක් අපනයනය වූ අතර, එය සමහර අවස්ථාවල යුද්ධයට පෙර මට්ටමට සමාන හෝ ඉක්මවූ බව වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නලය වාර්තා කළේය. එහෙත් නැව් ගමන් වඩා අවදානම් සහිත සහ මිල අධික වී ඇති අතර, රක්ෂණ සහ භාණ්ඩ ප්‍රවාහන ගාස්තු ඉහළ ගොස් ඇත. ගිම්හානයේ සිට සන්ධිය හරහා ගල්ෆ් රටවලට බොරතෙල් බැරල් බිලියන 1.5කට වැඩි ප්‍රමාණයක් අපනයනය කිරීමට එක්සත් ජනපද හමුදා උදව් කළ බව කූපර් කීය.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
ශ්‍රී ලංකාව ඉන්ධන ආනයනය කරන රටකි. එබැවින් ලෝක තෙල් මිල සහ නැව්ගත කිරීමේ වියදම, පෙට්‍රල්, ඩීසල් සහ භූමිතෙල් සඳහා ගෙවන මිලට බලපායි. ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CPC) ඉන්ධන මිල නියමිත කාලවලදී සංශෝධනය කරන්නේ ලෝක මිල සහ විනිමය අනුපාතය සැලකිල්ලට ගන්නා සූත්‍රයක් යොදාගෙනය.
ගල්ෆ් රටවල සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකිකයෝ රටේ විදේශ ප්‍රේෂණවල ප්‍රධාන ප්‍රභවයකි. මේ නිසා කලාපයේ සිදුවීම් රටේ බොහෝ පවුල්වලට වැදගත් වේ.
