යෝජිත ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ (PSTA) කෙටුම්පතේ අත්තනෝමතික රඳවා තැබීම්වලට ඉඩ සලසන විධිවිධාන ඇතැයි එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලය පවසයි. අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස සීමා වීමේ සහ වධහිංසා වැඩිවීමේ අවදානමක් ද ඇති බව කාර්යාලය කියයි.
සැප්තැම්බර් 22 ගැසට් කළ කෙටුම්පත ගැන ඔක්තෝබර් 13 දිනැති පිටු 19ක තක්සේරුවක් කාර්යාලය නිකුත් කර තිබේ. කලින් කෙටුම්පත්වලට වඩා දියුණුවක් ඇතත්, පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ (PTA) අඩුපාඩු කිහිපයක් තවමත් එහි ඇතැයි කාර්යාලය කියයි.
කෙටුම්පත පනත් කිරීමට පෙර සිවිල් සමාජය, ස්වාධීන ආයතන සහ නීතිඥයන් සමග අර්ථවත් සාකච්ඡා පවත්වා එය සැලකිය යුතු ලෙස සමාලෝචනය කරන ලෙස රජයෙන් කාර්යාලය ඉල්ලා සිටී.
ප්‍රධාන කාරණයක් වන්නේ රඳවා තබා ගැනීමට අවසර දීමේ බලය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට ලබා දීමයි. එය එක් වරකට මාස දෙක බැගින් උපරිම වශයෙන් වසරක් දක්වා දිය හැකිය. මාස දෙකකට පසු දීර්ඝ කිරීමට මහාධිකරණයේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වුවත්, මුල් තීරණය ස්වාධීන අධිකරණයක් නොව විධායකය සතුව පවතින බව කාර්යාලය පෙන්වා දෙයි.
පොලිසිය අත්අඩංගුවට ගත් අයෙකු පැය 48ක් ඇතුළත ද, ත්‍රිවිධ හමුදාව අත්අඩංගුවට ගත් අයෙකු පැය 72ක් ඇතුළත ද මහේස්ත්‍රාත්වරයා හමුවේ ඉදිරිපත් කළ හැකි බව කාර්යාලය සඳහන් කළේය. අත්අඩංගුවට ගත්තේ කවුරුන් වුවත්, සැකකරුවන් හැකි ඉක්මනින්, සාමාන්‍යයෙන් පැය 24ක් ඇතුළත මහේස්ත්‍රාත්වරයා හමුවට ගෙන එන ලෙස එය නිර්දේශ කළේය.
පුළුල් ලෙස අර්ථ දක්වා ඇති ත්‍රස්තවාද වරද මාධ්‍යවේදීන්ට, මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිකයන්ට, සිවිල් සංවිධානවලට සහ සාමකාමී විරෝධතාකරුවන්ට එරෙහිව භාවිත කළ හැකි බවට කාර්යාලය අවවාද කළේය. රහස් තොරතුරු සහ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රකාශන පිළිබඳ විධිවිධාන නිසා ආරක්ෂක මෙහෙයුම්, අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ විමර්ශන ගැන කරන නීත්‍යානුකූල වාර්තාකරණය පවා වරදක් විය හැකි බව එයින් කියැවේ. මාධ්‍ය ප්‍රභවයන්ට සහ මහජන ප්‍රයෝජනය සඳහා කරන වාර්තාකරණයට පැහැදිලි ආරක්ෂාවක් ලබා දෙන ලෙස කාර්යාලය ඉල්ලා සිටී.
ත්‍රිවිධ හමුදාවට සහ වෙරළ ආරක්ෂක බලකායට අත්අඩංගුවට ගැනීමේ සහ සෝදිසි කිරීමේ බල ලබා දීම ගැන ද කාර්යාලය ප්‍රශ්න කළේය. ප්‍රමාණවත් ආරක්ෂණ නොමැතිව සැකකරුවන් හමුදා භාරයේ සිටින විට අත්තනෝමතික රඳවා තැබීම්, වධහිංසා සහ බලහත්කාරයෙන් අතුරුදහන් කිරීම් වැඩිවිය හැකි බව එයින් කියැවේ. නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ප්‍රධාන වගකීම සිවිල් පොලිසිය සතුව තබන ලෙස කාර්යාලය නිර්දේශ කළේය.
සංවිධාන තහනම් කිරීමට ජනාධිපතිවරයාට ඇති බලය සහ ගමනාගමනය, මහජන රැස්වීම් හා සන්නිවේදනය සීමා කිරීමට බලධාරීන්ට ඇති බලය ගැනද කාර්යාලය ප්‍රශ්න කළේය. අපැහැදිලි ලෙස අර්ථ දක්වා ඇති බල සාමකාමී රැස්වීම්වලට සහ දේශපාලන මතභේදවලට එරෙහිව භාවිත විය හැකි බව එයින් කියැවේ. අධිකරණ අධීක්ෂණය, පැහැදිලි කාල සීමා සහ ස්වාධීන සමාලෝචනයක් ඇති කරන ලෙස කාර්යාලය ඉල්ලා සිටියේය.
නවතම කෙටුම්පතේ ඇතැම් වෙනස්කම් ගැන කාර්යාලය ප්‍රසාදය පළ කළේය. පොලිසියට දෙන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීම ඉවත් කිරීම, මාධ්‍ය කටයුතුවලට සහ සිවිල් සමාජ ක්‍රියාකාරකම්වලට අමතර ආරක්ෂාව, පොලිස් සම්මුඛ සාකච්ඡා ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍යමය ලෙස පටිගත කිරීම අනිවාර්ය කිරීම ඒ අතර වේ. අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ රඳවා තැබීම් පිළිබඳව පැය 48ක් ඇතුළත ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසමට දැනුම් දීමේ අවශ්‍යතාව ද කාර්යාලය සඳහන් කළේය.
එහෙත් මෙම වෙනස්කම් කෙටුම්පතේ පුළුල් මානව හිමිකම් ගැටලු විසඳීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බව කාර්යාලය කීය. PTA පනත ඉවත් කළ පසුවත් ගැටළුකාරී නඩු සහ පවතින රෙගුලාසි කිහිපයක් ඉදිරියට පවත්වා ගැනීමට අන්තර්වාර විධිවිධාන ඉඩ දිය හැකි බවට ද එය අවවාද කළේය. ජාතික ආරක්ෂාව සහ මූලික අයිතිවාසිකම් දෙකම රකින ත්‍රස්තවාද විරෝධී නීතියක් සකස් කිරීමට තාක්ෂණික සහාය දීමට සූදානම් බව කාර්යාලය පැවසීය.
පසුබිම
PTA පනත 1979 සිට ශ්‍රී ලංකාවේ බලපැවැත්වෙන අතර එය අහෝසි කරන ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ ආයතන සහ මානව හිමිකම් සංවිධාන දිගුකලක් තිස්සේ ඉල්ලා සිටියේය. එය වෙනුවට ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට ගැලපෙන නීතියක් ගෙන එන බව පැමිණි රජයන් කියා තිබේ.
PSTA කෙටුම්පත ඒ සඳහා ගෙන ආ එකයි. කෙටුම්පතක් ගැසට් කළ පසු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී අභියෝගයට ලක් කළ හැකි අතර, නීතියක් බවට පත්වීමට පෙර පාර්ලිමේන්තුවේ විවාද කර සම්මත කළ යුතුය.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
කාර්යාලය පෙන්වා දෙන විධිවිධාන අයත් වන්නේ විනිසුරුවරයෙකු හමුවීමට පෙර කෙනෙකු රඳවා තැබිය හැකි කාලය, රඳවා තැබීමට නියෝග කළ හැක්කේ කාටද යන්න සහ මාධ්‍යවේදීන්ට හා විරෝධතාකරුවන්ට නීත්‍යානුකූලව කළ හැකි දේ යන කාරණාවලටය. මේවායේ සිදුවන වෙනස්කම් ත්‍රස්තවාදී වැරදි සැකකරුවන්ට පමණක් නොව සාමාන්‍ය ජනතාවටද බලපායි.
තක්සේරුවට පිළිතුරු වශයෙන් රජය කෙටුම්පත සංශෝධනය කරයිද යන්න අනුව අවසන් නීතියේ මෙම ගැටලු කෙතරම් දුරට ඇතුළත් වේද යන්න තීරණය වේ.
