2026 වසරේ දැන් වන විට ඇමෙරිකානු ඩොලරයට එරෙහිව ශ්‍රී ලංකා රුපියල සියයට 6.8කින් අවප්‍රමාණය වී ඇතැයි මහ බැංකුව එහි නවතම බාහිර අංශ කාර්ය සාධන වාර්තාවේ සඳහන් කරයි.
2026 ඔක්තෝබර් අග ඩොලරයක වටිනාකම රු. 332.61ක් වූ අතර 2025 අවසානයේ එය රු. 309.99ක් විය. එනම් මාස දහයක් තුළ ඩොලරයක් මිලදී ගැනීමට රුපියල් 22.62ක් වැඩිපුර අවශ්‍ය වී ඇත.
මහ බැංකු දත්තවලට අනුව 2024 අවසානයේ අනුපාතය රු. 292.58ක් විය. ඒ අනුව වසර දෙකක් තුළ ඩොලරය රුපියල් 40ක් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත.
වාර්තාවෙන් වෙළෙඳ හිඟය ද ඉහළ ගොස් ඇති බව පෙනේ. 2026 ජනවාරි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා වෙළෙඳ භාණ්ඩ හිඟය ඩොලර් බිලියන 7.9ක් වූ අතර පසුගිය වසරේ එම කාලයේ එය ඩොලර් බිලියන 5.2ක් විය. සැප්තැම්බර් මාසයේ හිඟය ඩොලර් මිලියන 731ක් දක්වා අඩු වූයේ අපනයන ආදායම ශක්තිමත් වීම නිසාය.
2026 සැප්තැම්බර් අග දළ නිල සංචිත ඩොලර් බිලියන 6.9ක් විය. එයට චීන මහජන බැංකුව සමග ඇති හුවමාරු පහසුකම ද ඇතුළත්ය.
මෙම වසරේ පළමු මාස නවය තුළ විදෙස් සංචාර සඳහා වැය කළ මුදල සියයට 62.4කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් මිලියන 937.2ක් විය. පසුගිය වසරේ එය ඩොලර් මිලියන 577කි. සැප්තැම්බර් මාසයේදී පමණක් එය සියයට 64.9කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් මිලියන 122ක් විය.
සැප්තැම්බර් මාසයේ සේවා ගෙවීම් සියයට 36.7කින් වැඩි වී ඩොලර් මිලියන 440.8ක් විය. එම මාසයේ සේවා ගිණුමේ අතිරික්තය සියයට 34.3කින් අඩු වී ඩොලර් මිලියන 119ක් වූ අතර ජනවාරි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා සමුච්චිත අතිරික්තය සියයට 22.3කින් අඩු වී ඩොලර් බිලියන 2.21ක් විය. මහ බැංකුව මෙයට හේතු ලෙස දක්වන්නේ සේවා ලැබීම්වලට වඩා වේගයෙන් ඉහළ ගිය සංචාර සහ ගුවන් ප්‍රවාහන ගෙවීම්ය.
පසුබිම
බාහිර අංශ කාර්ය සාධන වාර්තාව මහ බැංකුව නිතිපතා පළ කරන ප්‍රකාශනයකි. එහි වෙළෙඳාම, සේවා, ප්‍රේෂණ, සංචිත සහ විනිමය අනුපාතය දැක්වෙන අතර රට විදේශ ව්‍යවහාර මුදල් උපයන සහ වැය කරන ආකාරය පිළිබඳ ප්‍රධාන මහජන මූලාශ්‍රයකි.
වෙළෙඳ භාණ්ඩ හිඟය යනු ආනයනික භාණ්ඩ සඳහා රට වැය කරන මුදල සහ අපනයන භාණ්ඩවලින් උපයන මුදල අතර පරතරයයි. සේවා ගිණුමට සංචාරක ආදායම, නැව්ගත කිරීම, ගුවන් ප්‍රවාහනය සහ ශ්‍රී ලාංකිකයන් විදෙස් ගමන් සඳහා කරන වියදම් අයත් වේ. සේවා අතිරික්තයෙන් භාණ්ඩ හිඟය යම් ප්‍රමාණයකට පියවේ.
දළ නිල සංචිත යනු මහ බැංකුව සතු විදේශ මුදල් සහ අනෙකුත් වත්කම්ය. චීන මහජන බැංකුව සමග හුවමාරු පහසුකම වාර්තා කළ ගණනට ඇතුළත් බව මහ බැංකු වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
රුපියල දුර්වල වීම යනු ඩොලරයක් ගැනීමට රුපියල් වැඩියෙන් අවශ්‍ය වීමයි. ඉන්ධන, ඖෂධ, වාහන සහ විදෙස් අධ්‍යාපන ගාස්තු වැනි ඩොලරයෙන් ගෙවන දේවල දේශීය මිල ඉහළ යා හැක.
විදේශයන්හි සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයන් බැංකු හරහා රටට එවන ඩොලරයකට වසර මුලට වඩා රුපියල් වැඩියෙන් ලැබේ. ප්‍රේෂණ මත යැපෙන පවුල්වලට එවන මුදලට අනුරූපව වැඩි රුපියල් ප්‍රමාණයක් ලැබේ.
විදෙස් ගමනක් සැලසුම් කරන අයට රුපියල්වලින් වන වියදම වසර මුලට වඩා වැඩිය. මහ බැංකු දත්තවලට අනුව විදෙස් සංචාර සඳහා වියදම ද තියුණු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.
