2026 සැප්තැම්බර් මාසයේ භාණ්ඩ අපනයනයෙන් ශ්‍රී ලංකාව ඩොලර් බිලියන 1.37ක් උපයා ඇති අතර, එය මාසික ඉහළම වාර්තාගත අගය බව මහ බැංකුව පවසයි.

මහ බැංකුවේ නවතම බාහිර අංශයේ කාර්යසාධන වාර්තාවට අනුව, භාණ්ඩ අපනයන ආදායම 2025 සැප්තැම්බර් මාසයට වඩා සියයට 21කින් වැඩි වී ඇත. කලින් වාර්තාව වූයේ 2025 ජූලි මාසයේ ලද ඩොලර් බිලියන 1.30යි.

2026 පළමු මාස නවයේ මුළු භාණ්ඩ අපනයන ආදායම ඩොලර් බිලියන 10.75ක් වූ අතර, එය පසුගිය වසරේ එම කාලයට වඩා සියයට 5.3ක වැඩි වීමකි.

සැප්තැම්බර් මාසයේ සේවා අපනයන ආදායම සියයට 11.2කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් මිලියන 559ක් විය. එහෙත් ජනවාරි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා සේවා අපනයන ආදායම සියයට 0.6කින් අඩු වී ඩොලර් බිලියන 5.26ක් වී ඇත. සැප්තැම්බර් මාසයේ භාණ්ඩ සහ සේවා අපනයන එකතුව ඩොලර් බිලියන 1.94ක් වූ අතර, එය පසුගිය වසරට වඩා සියයට 18ක වැඩි වීමකි.

2026 පළමු මාස නවයේ භාණ්ඩ වෙළඳ හිඟය ඩොලර් බිලියන 7.9ක් දක්වා වැඩි වූ බව මහ බැංකුව කියයි. පසුගිය වසරේ එම කාලයේ එය ඩොලර් බිලියන 5.2ක් විය. ආනයන වියදම වේගයෙන් ඉහළ යාම ඊට හේතුව බවත්, ජනවාරි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා ආනයන වියදම සියයට 21.3කින් වැඩි වී ඩොලර් බිලියන 18.67ක් වූ බවත් මහ බැංකුව සඳහන් කළේය.

මාසික හිඟය ඊට වෙනස් දිශාවකට ගියේය. සැප්තැම්බර් මාසයේ එය ඩොලර් මිලියන 731ක් දක්වා අඩු වූ අතර, පසුගිය වසරේ එම මාසයේ එය ඩොලර් මිලියන 910ක් විය.

පසුබිම

මහ බැංකුව සෑම මසකම බාහිර අංශයේ කාර්යසාධන වාර්තාව නිකුත් කරයි. භාණ්ඩ සහ සේවා අපනයන ආදායම, ආනයන වියදම, වෙළඳ ශේෂය සහ රටේ විදේශ ගනුදෙනු පිළිබඳ අනෙකුත් තොරතුරු එහි අඩංගු වේ.

ඇඟලුම්, තේ, රබර් නිෂ්පාදන, පොල් නිෂ්පාදන සහ කුළුබඩු වැනි භාණ්ඩ භාණ්ඩ අපනයනයට අයත් වේ. තොරතුරු තාක්ෂණය, ප්‍රවාහනය සහ සංචාරක ක්ෂේත්‍රවලින් ලැබෙන ආදායම සේවා අපනයනයට ඇතුළත් වේ.

වෙළඳ හිඟය යනු රටක ආනයන වියදම සහ අපනයන ආදායම අතර පරතරයයි. ශ්‍රී ලංකාව වසර ගණනාවක් තිස්සේ භාණ්ඩ වෙළඳ හිඟයක් පවත්වාගෙන ආ අතර, විදේශගත ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ ප්‍රේෂණ, සංචාරක ආදායම සහ වෙනත් මූල්‍ය ප්‍රවාහ මගින් එම පරතරය පිරිමැසේ.

සැප්තැම්බර් වාර්තාවෙන් එකවර ප්‍රවණතා දෙකක් පෙනේ. අපනයන ආදායම ඉහළ යයි. ආනයන වියදම ඊටත් වඩා වේගයෙන් ඉහළ යයි. අපනයන වාර්තාවක් තබන මාසයකදී පවා සමුච්චිත හිඟය වැඩි වී ඇත්තේ ඒ නිසාය.

ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?

ඉන්ධන, ඖෂධ, ආහාර සහ අමුද්‍රව්‍ය ආනයනය සඳහා රටට අවශ්‍ය විදේශ විනිමය ලැබෙන ප්‍රධාන මාර්ගයක් අපනයන ආදායමයි. ආදායම ඉහළ යාම ඒ ආනයන සඳහා මුදල් සපයා ගැනීමට සාමාන්‍යයෙන් රුකුලකි.

ඇඟලුම් කම්හල් සහ වතු හා කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රවල විශාල පවුල් ගණනකට රැකියා සපයන්නේ අපනයන කර්මාන්තයි. එබැවින් අපනයන ආදායමේ වෙනස්වීම් ඒ ප්‍රදේශවල ආදායමට බලපෑ හැකිය.

වෙළඳ හිඟය වැඩි වීම යනු ආනයන සඳහා රටෙන් පිට වන විදේශ විනිමය ප්‍රමාණය වැඩි වීමයි. මාස නවයේ පරතරය වැඩි වීමට ප්‍රධාන හේතුව ආනයන වියදම බව මහ බැංකුවේ දත්තවලින් පෙනේ. සැප්තැම්බර් මාසයේ හිඟය අඩු වීමෙන් මාසික තත්ත්වය පසුගිය වසරට වඩා යහපත් වූ බව පෙනේ.