ආපදා සූදානම සහ ප්රතිචාර දැක්වීමේ ක්රමවේදය ශක්තිමත් කිරීමට මාස 24ක ව්යාපෘතියක් ශ්රී ලංකා රජය, යුරෝපා සංගමය (EU) සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන (UNDP) එක්ව ආරම්භ කර තිබේ. ව්යාපෘතියේ පරීක්ෂණාත්මක කටයුතු බදුල්ල සහ මාතර දිස්ත්රික්කවල සිදු කෙරේ.
‘ශ්රී ලංකාවේ ආපදා අවදානම් කළමනාකරණ රාමුව ශක්තිමත් කිරීම’ නම් මෙම ව්යාපෘතිය යුරෝපා සංගමයේ සිවිල් ආරක්ෂණ හා මානුෂීය ආධාර මෙහෙයුම් අධ්යක්ෂ ජනරාල් කාර්යාලය (DG ECHO) හරහා මුදල් සපයයි. UNDP ආයතනය එය ක්රියාත්මක කරන්නේ ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ආපදා කළමනාකරණ අංශය, ආපදා කළමනාකරණ මධ්යස්ථානය (DMC) සහ සේව් ද චිල්ඩ්රන් ඉන්ටර්නැෂනල් සමගිනි.
රාජ්ය ආයතන, යුරෝපා සංගමය, UNDP සහ සංවර්ධන හවුල්කරුවන් සහභාගි වූ ආරම්භක වැඩමුළුවේදී ව්යාපෘතිය ප්රකාශයට පත් කෙරිණි. එහිදී අරමුණු, සැලසුම් කළ කටයුතු සහ ක්රියාත්මක කිරීමේ විධිවිධාන සමාලෝචනය කෙරිණි.
ජාතික මට්ටමින් UNDP ආයතනය ආපදා කළමනාකරණ අංශය, DMC සහ ජාතික ආපදා සහන සේවා මධ්යස්ථානය සමග කටයුතු කරයි. ආපදා අවදානම් කළමනාකරණයේ නීතිමය, ආයතනික සහ සම්බන්ධීකරණ විධිවිධාන සමාලෝචනය කිරීමටත්, ප්රමිතිගත ක්රියාපටිපාටි සහ අනතුරු ඇඟවීමක් ක්රියාවට නැඟෙන පියවර ශක්තිමත් කිරීමටත් ව්යාපෘතිය සහාය දෙයි.
බදුල්ල සහ මාතරදී පළාත් පාලන ආයතන, පාසල් සහ ප්රජාවන් සමග රජය මෙහෙයවන ආකෘතියක් නිර්මාණය කර අත්හදා බලනු ඇත. සූදානම් සැලසුම්, කල්තබා අනතුරු ඇඟවීම් බෙදාහැරීම, සම්බන්ධීකරණය සහ අනුකරණ අභ්යාස එයට ඇතුළත් වේ. මෙම කොටස මෙහෙයවන්නේ සේව් ද චිල්ඩ්රන් ඉන්ටර්නැෂනල් ආයතනයයි.
මෙම ව්යාපෘතියෙන් පරීක්ෂණ ප්රදේශ දෙකේ ප්රජා සාමාජිකයන් 3,260ක් පමණ සෘජුව ප්රතිලාභ ලබනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. රට පුරා රාජ්ය නිලධාරීන් සහ තාක්ෂණික නිලධාරීන් 3,200ක් පමණ ද මෙයට සම්බන්ධ කරගැනේ. ස්ත්රී පුරුෂ භාවය, වයස සහ ආබාධිතභාවය සැලකිල්ලට ගත් සූදානමකට, ප්රවේශ්ය අවදානම් සන්නිවේදනය ඇතුළුව, විශේෂ අවධානයක් යොමු කරන බව සංවිධායකයෝ කීහ.
පසුබිම
ශ්රී ලංකාව ගංවතුර, නායයෑම්, සුළි කුණාටු, අධික වැසි, නියඟ සහ වෙරළබඩ අවදානම්වලට නිරාවරණය වී ඇති බව ව්යාපෘති හවුල්කරුවෝ කීහ. මෑත කාලීන ආපදා නිසා සම්බන්ධීකරණය වැඩිදියුණු කිරීමේ සහ කල්තබා අනතුරු ඇඟවීම් වේලාසනින් ක්රියාවට නැංවීමේ අවශ්යතාව තහවුරු වූ බවද ඔවුහු පැවසූහ.
ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ආපදා කළමනාකරණ අංශයේ සැලසුම්කරණ අධ්යක්ෂ ජනරාල් මහින්ද ගුණරත්න පැවසුවේ හදිසි ප්රතිචාරය සහ සහන අවශ්ය වුවත් අවදානම් කලින් හඳුනාගැනීමට වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බවයි. අනතුරු ඇඟවීම් කාලෝචිත ක්රියාමාර්ගවලට හැරවිය යුතු බවත්, ආයතනික වගකීම් පැහැදිලි විය යුතු බවත්, ප්රජාවන්ගේ සහභාගිත්වය අවශ්ය බවත් ඔහු කීය.
DMC හි පුහුණු සහ දැනුවත් කිරීමේ අධ්යක්ෂ ප්රදීප් කොඩිප්පිලි පැවසුවේ දැනට පවතින විධිවිධාන සමාලෝචනය කිරීමටත්, තෝරාගත් ප්රජාවන්ගෙන් ලැබෙන හොඳ පිළිවෙත් රට පුරා සූදානම ශක්තිමත් කිරීමට යොදාගැනීමටත් ව්යාපෘතිය අවස්ථාව සලසන බවයි.
UNDP ශ්රී ලංකා නියෝජ්ය නේවාසික නියෝජිත මරීනා ටෙන් කීවේ ඩිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් යළි ගොඩනැඟීම අනාගත ආපදාවලින් ප්රජාවන් ආරක්ෂා කරන පද්ධති ශක්තිමත් කිරීමට අවස්ථාවක් බවයි. යුරෝපා සංගම් නියෝජිත කාර්යාලයේ සහයෝගිතා අංශයේ වැඩසටහන් කළමනාකාරිනී සෙවන්දි යාපා කීවේ අර්බුදයක් උග්ර වීමට පෙර අධිකාරීන්ට සහ ප්රජාවන්ට ක්රියා කළ හැකි ක්රමවලට සහාය දෙන බවයි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
පරීක්ෂණ දිස්ත්රික්ක දෙකේ වැසියන්ට සූදානම් සැලසුම්, පැහැදිලි අනතුරු ඇඟවීම් සහ පාසල් සහ ප්රජාවන් සම්බන්ධ අභ්යාස ලැබෙනු ඇත. බදුල්ල සහ මාතරින් ලැබෙන පාඩම් ජාතික සම්බන්ධීකරණයට සහ ප්රතිපත්තිවලට යොමු කර රටේ අනෙක් ප්රදේශවලට යෙදීමට හැකි වන බව හවුල්කරුවෝ කීහ.
ව්යාපෘතිය නව සමාන්තර ව්යුහ ඇති නොකර දැනට පවතින රාජ්ය පද්ධති හරහා ක්රියාත්මක වන බවත් ඔවුහු කීහ. ජාතික මට්ටමේ ව්යාප්ත කිරීමේ දිනයක් නිවේදනයේ සඳහන් නොවීය.