අලි-මිනිස් ගැටුම පාලනය කිරීමේ ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මේ මූලික කෙටුම්පත 2026 දෙසැම්බර් 20 වැනිදාට පෙර පාර්ලිමේන්තු අධීක්ෂණ කමිටුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතයි.

මෙම තීරණය ගත්තේ නොවැම්බර් 20 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවේ පැවති විශේෂ ප්‍රගති සමාලෝචන හා ප්‍රතිපත්ති සාකච්ඡාවේදීය. එයට සභාපතිත්වය දැරුවේ පරිසර නියෝජ්‍ය ඇමති ඇන්ටන් ජයකොඩි ය.

විද්‍යාත්මක, සමාජ-ආර්ථික සහ පාරිසරික සාධක සලකා බලමින් වන අලින් ආරක්ෂා කරන අතරම ගැටුමෙන් පීඩාවට පත් ජනතාවගේ ආරක්ෂාව සහ ජීවනෝපාය තහවුරු කිරීම සැලැස්මේ අරමුණයි.

පාර්ලිමේන්තු අධීක්ෂණ කමිටු සාමාජිකයන්, සැලැස්ම සකස් කරන කාර්යසාධක කමිටුවේ විශේෂඥයන් සහ අදාළ රාජ්‍ය ආයතනවල නිලධාරීන් සාකච්ඡාවට සහභාගි වූහ. කාර්යසාධක කමිටුවේ ප්‍රගතිය සමාලෝචනය කර ඉතිරි කටයුතු අවසන් කිරීමට පැහැදිලි කාලසීමා නියම කළ යුතු බව නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා සාකච්ඡාව ආරම්භයේදී කීය.

කාර්යසාධක කමිටුවේ සභාපති, පරිසර අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම් (සංවර්ධන) ඩී.පී.සී. උදය කුමාර කමිටුවේ කටයුතු පිළිබඳ යාවත්කාලීන කිරීමක් ඉදිරිපත් කළේය. අලි විශේෂඥ ආචාර්ය ප්‍රිත්විරාජ් ප්‍රනාන්දු යෝජිත සැලැස්මේ සංකල්පීය රාමුව ගැන දැනුම් දුන්නේය.

ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ තුළ අනවසර මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් ක්‍රමයෙන් පාලනය කිරීම සහ ප්‍රමාණවත් ආහාර හා ජල මූලාශ්‍ර සපයන සංරක්ෂණ හා පොහොසත් කිරීමේ වැඩසටහන් මගින් අලි වාසස්ථාන වැඩිදියුණු කිරීම යෝජනා අතර විය.

විදුලි වැටි ඉදිකිරීම සහ නඩත්තුව, මුරපොලවල් පිහිටුවීම සහ රට පුරා අලි පාලන ඒකක ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ වන ජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ කටයුතු ගැනද නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා සවිස්තරව පැහැදිලි කළේය.

මූලික කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කළ පසු සියලු අදාළ පාර්ශව සමග රැස්වීමක් පවත්වා ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම අවසන් කිරීමටද තීරණය කෙරිණි.

පසුබිම

අලි-මිනිස් ගැටුම ශ්‍රී ලංකාවේ දිගුකාලීන ගැටලුවකි. අලි බෝග විනාශ කරන අතර ගම්වලටද ඇතුළු වෙයි. වසරක් පාසා මිනිසුන් සහ අලි මියයන අතර එය වැඩි වශයෙන් සිදුවන්නේ වනාන්තර සහ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවලට ආසන්න ගම්බද දිස්ත්‍රික්කවල ය.

වන අලි සම්බන්ධ ප්‍රධාන රාජ්‍ය ආයතනය ජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවයි. නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා සඳහන් කළ විදුලි වැටි, මුරපොලවල් සහ අලි පාලන ඒකක අලි ගොවිබිම් සහ නිවාසවලින් ඈත් කර තැබීමට එම දෙපාර්තමේන්තුව භාවිත කරන ක්‍රම අතර වේ.

කෙටුම්පත යවන පාර්ලිමේන්තු අධීක්ෂණ කමිටුව රාජ්‍ය ආයතනවල කටයුතු සහ තමන්ගේ විෂය පථයට අයත් ප්‍රතිපත්ති යෝජනා සමාලෝචනය කරයි.

ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?

අලි ක්‍රියාකාරී ප්‍රදේශවල ගොවි පවුල්වලට, ආරක්ෂාව සහ ජීවනෝපාය යන දෙකම ආවරණය වන පියවර සැලැස්මෙන් දැක්වීමට අපේක්ෂිතයි. සැලැස්ම තවම අවසන් වී නැති අතර දෙසැම්බර් කෙටුම්පත පළමු අදියර පමණි.

කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කළ පසු සැලැස්ම අවසන් කිරීමට පාර්ශවකරුවන් රැස්වෙති. වාසස්ථාන ආරක්ෂාව, වැටි සහ වෙනත් ආරක්ෂණ පියවර ගැන සැලැස්ම කියන දේ ගම්වැසියන්, ගොවීන් සහ සංරක්ෂණ කණ්ඩායම් බලා සිටිනු ඇත.