2018 සහ 2021 අතර ආරම්භ කළ අධ්‍යාපන සංවර්ධන ව්‍යාපෘති 72ක් සඳහා රුපියල් කෝටි 166.4ක් පමණ වැය කර ඇති බවත්, ඉන් 20ක් කොන්ත්‍රාත් ගැටලු නිසා නතර වී ඇති බවත් රජයේ ගිණුම් පිළිබඳ කාරක සභාවට (COPA) දැනුම් දී තිබේ.

මේ ව්‍යාපෘති ගැන කතා කෙරුණේ නොවැම්බර් 19 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවේ පැවති COPA රැස්වීමේදීය. එහි සභාපතිත්වය දැරුවේ කබීර් හෂීම් මන්ත්‍රීවරයාය. අධ්‍යාපන, උසස් අධ්‍යාපන සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ 2021 සිට 2023 දක්වා ත්‍රෙවාර්ෂික වාර්තා, 2024 විගණකාධිපති වාර්තාව සහ දැනට පවතින ක්‍රියාකාරිත්වය කාරක සභාව විමසා බැලීය.

ව්‍යාපෘති 72න් 35ක් අවසන් කර ඇත. 13ක වැඩ දිගටම සිදු වේ. 4ක් අත්හිටුවා ඇති අතර 20ක් නතර වී තිබේ. කොන්ත්‍රාත් ගැටලු විසඳා නතර වූ ව්‍යාපෘති යළි ආරම්භ කිරීමට පියවර ගන්නා බව නිලධාරීහු කීහ.

2019දී තෝරාගත් පාසල් සංවර්ධනයට සහ උපකරණ මිලදී ගැනීමට වෙන් කළ රුපියල් කෝටි 160ක් පමණ වූ මුදලද කාරක සභාවේ කතාබහට ලක් විය. එය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකට ජාතික පාසල් 3ක් බැගින් පිහිටුවීමේ වැඩසටහනක් යටතේ වෙන් කළ මුදලකි. ප්‍රතිපත්තිමය තීරණයක් නිසා එම වැඩසටහන නතර කළ බව නිලධාරීහු කීහ. එක් එක් පාසලට වෙන් කළ මුදල් සහ සිදු කළ සංවර්ධන කටයුතු පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරන ලෙස COPA නිර්දේශ කළේය.

අමාත්‍යාංශය ඇණවුම් කළ පරිගණක තොගයක් අවශ්‍ය තාක්ෂණික පිරිවිතරවලට නොගැළපුණු නිසා ප්‍රතික්ෂේප කළ බවද කාරක සභාවට දැනුම් දුණි. ඒ සඳහා කිසිදු ගෙවීමක් කර නැති අතර සැපයුම්කරු මේ ගැන නඩු දෙකක් පවරා ඇති බව නිලධාරීහු කීහ.

ඇස්තමේන්තු සකස් කිරීමේ ප්‍රමාදය, තාක්ෂණික නිලධාරීන්ගේ හිඟය සහ ටෙන්ඩර් ගැටලු නිසා ප්‍රාග්ධන වෙන්කිරීම් භාවිතයට බලපෑම් එල්ල වූ බව නිලධාරීහු කීහ. විගණන විමසීම්වලට පිළිතුරු දීමේ ප්‍රමාදය ගැන COPA කනස්සල්ල පළ කළ අතර ඉදිරියේදී ඒවා ඉක්මනින් විසඳන ලෙස නිලධාරීන්ට උපදෙස් දුන්නේය.

රැස්වීමට නියෝජ්‍ය ඇමතිවරුන් වන නලින් හේවගේ සහ ඉවත් වූ මේජර් ජෙනරාල් අරුණ ජයසේකර ඇතුළු මන්ත්‍රීවරු කිහිප දෙනෙක්ද සහභාගි වූහ.

පසුබිම

COPA යනු රාජ්‍ය ආයතන මහජන මුදල් භාවිත කළ ආකාරය විමසන පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවකි. විගණකාධිපති වාර්තා ඇසුරෙන් අමාත්‍යාංශ සහ ඒවායේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් කැඳවා වියදම් සහ විගණන සොයාගැනීම් ගැන පැහැදිලි කිරීම් ඉල්ලයි.

රැස්වීමේදී ජාතික අධ්‍යාපන කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධතිය (NEMIS) ගැනද සමාලෝචනයක් කෙරිණි. ගුරු තොරතුරු සහ ශිෂ්‍ය ඇගයීම් දත්ත එහි ඇතුළත් කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය දුන් බව නිලධාරීහු කීහ. පළාත් කිහිපයක ගුරු ස්ථාන මාරු දැනටමත් මේ පද්ධතිය හරහා කෙරෙන අතර, එය සියලු පළාත්වලට සහ ජාතික පාසල්වලට ව්‍යාප්ත කිරීමේ සැලසුම් තිබේ.

ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?

ව්‍යාපෘති නතර වීම යනු මහජන මුදලින් ඉදි කිරීමට සැලසුම් කළ පාසල් ගොඩනැගිලි සහ පහසුකම් සිසුන්ට තවමත් ලැබී නැති බවයි. කොන්ත්‍රාත් ආරවුල් විසඳුණු පසු වැඩ යළි ආරම්භ වන බව නිලධාරීන් කාරක සභාවට කීවත්, රැස්වීම ගැන වාර්තාවල දිනයන් සඳහන් නොවීය.

ගුරුවරුන් සඳහා NEMIS සියලු පළාත්වලට සහ ජාතික පාසල්වලට ව්‍යාප්ත වුවහොත් ස්ථාන මාරු වැඩි ප්‍රමාණයක් මාර්ගගත පද්ධතිය හරහා සිදු වේ. නතර කළ ජාතික පාසල් වැඩසටහන ගැන COPA ඉල්ලූ සවිස්තරාත්මක වාර්තාවෙන් රුපියල් කෝටි 160 පාසලෙන් පාසලට වැය වූ ආකාරය පෙන්විය යුතුය.