ආනයනික හාල්මැස්සන් සහ උම්බලකඩ මත පනවා ඇති විශේෂ වෙළඳ භාණ්ඩ බද්ද (SCL) නොවැම්බර් 13 සිට කිලෝවකට රුපියල් 10ක් දක්වා අඩු කෙරේ. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මේ බව 2027 අයවැය කථාවේදී ප්‍රකාශ කළේය.
හාල්මැස්සන් කිලෝවක බද්ද රුපියල් 100ක සිට රුපියල් 10 දක්වා අඩු වෙයි. උම්බලකඩ කිලෝවක බද්ද රුපියල් 302ක සිට රුපියල් 10 දක්වා පහළ බසී. කුඩු කළ සහ කුඩු නොකළ වියළි මිරිස් කිලෝවක බද්ද එදින සිටම රුපියල් 50කින් අඩු කෙරේ.
අත්‍යවශ්‍ය ආහාර මිල ඉහළ යාමෙන් පාරිභෝගිකයන්ට වන බර සැහැල්ලු කිරීම මෙහි අරමුණ බව රජය පවසයි.
ආනයනික සීනි මත බද්ද වැඩි කෙරෙන්නේ ඊට වෙනස් දිශාවටය. සීනි කිලෝවක බද්ද නොවැම්බර් 13 සිට රුපියල් 10කින් ඉහළ යයි. දේශීය සීනි කර්මාන්තය ආරක්ෂා කිරීමටත් දේශීය සහ ආනයනික සීනි අතර බදු පරතරය අඩු කිරීමටත් මෙය කරන බව රජය කියයි.
අයවැයෙන් තෝරාගත් හාර්මනයිස්ඩ් පද්ධති (HS) කේත 800ක් සඳහා පවතින සෙස් බදු අනුපාත සියයට 25කින් අඩු කිරීමටද යෝජනා කර තිබේ. ආනයනික තීරු බදු ක්‍රමයෙන් අඩු කිරීමේ වැඩසටහනේ කොටසක් ලෙස මෙය ක්‍රියාත්මක වේ.
වෙනත් බදු වෙනස්කම් කිහිපයක්ද පසුව ක්‍රියාත්මක වේ. ආනයනික පුවත්පත් කඩදාසි සහ සූර්ය බලශක්ති ගබඩා කිරීමේ බැටරි මත වරාය හා ගුවන්තොටුපළ සංවර්ධන බද්ද (PAL) 2027 ජනවාරි 1 සිට ඉවත් කෙරේ. 2003 අංක 25 දරන මුදල් පනත යටතේ පනවා ඇති සංචාරක සංවර්ධන බද්ද 2027 අප්‍රේල් 1 සිට අහෝසි කෙරේ.
පසුබිම
විශේෂ වෙළඳ භාණ්ඩ බද්ද යනු තෝරාගත් ආනයනික භාණ්ඩ කිහිපයක් මත කිලෝවකට පනවන බද්දකි. ඒ අතර ප්‍රධාන ආහාර ද්‍රව්‍ය කිහිපයක්ද තිබේ. එය අනෙක් ආනයන බදු වලට අමතරව අය කෙරේ. සෙස් බද්දද ආනයන මත අය කරන තවත් බද්දකි. HS කේත යනු රේගුව වෙළඳ භාණ්ඩ වර්ග කිරීමට භාවිත කරන ජාත්‍යන්තර ක්‍රමයයි.
පොත් සහ අනෙකුත් මුද්‍රිත ද්‍රව්‍ය මත වැට් බද්ද (VAT) පනවනු ලැබුවේ 2024 ජනවාරි මාසයේය. අභ්‍යාස පොත් මත ඊට පෙරද වැට් බද්ද අය කෙරිණි. 2002 අංක 14 දරන වැට් පනතට යෝජිත සංශෝධන යටතේ අභ්‍යාස පොත්, පාඩම් පොත්, මුද්‍රිත පොත්, ශබ්දකෝෂ, විශ්වකෝෂ, ළමා චිත්‍ර සහ වර්ණ ගැන්වීමේ පොත්, තනි පත්‍ර මුද්‍රිත ද්‍රව්‍ය සහ මුද්‍රිත සංගීත පත්‍ර වැට් බද්දෙන් නිදහස් වේ. එය ආනයනයටත් සැපයීමටත් බලපායි. මෙය 2027 අප්‍රේල් මාසයේ සිට ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිතය.
අධ්‍යාපනයට, දැනුමට සහ කියවීමට ඇති ප්‍රවේශය වැඩි කිරීම මෙහි අරමුණ බව ජනාධිපතිවරයා කීය.
සිනමා ප්‍රවේශපත්‍ර මත වැට් බද්ද ගණනය කරන ක්‍රමයද වෙනස් කිරීමට යෝජිතය. චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයන්, බෙදාහරින්නන්, ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාව සහ සිනමා ශාලා හිමියන් වැට් බද්ද ගෙවන්නේ ප්‍රවේශපත්‍රයේ මුළු වටිනාකම මත නොව, ඔවුන්ට හිමි ආදායම් කොටස් මත වේ. ආර්ටීමියා බිත්තර සහ පොල් ලෙලි කුඩු මත පවතින වැට් නිදහස් කිරීම් ඉවත් කෙරේ. අයවැයේ ආදායම් ඇස්තමේන්තුවලට අනුව මෙම වැට් සංශෝධන නිසා රජයේ ආදායම රුපියල් කෝටි 297.5කින් අඩු වේ.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
වියළි මාළු සහ මිරිස් මිල දී ගන්නා පවුල් සඳහා නොවැම්බර් 13 සිට මේ භාණ්ඩ ආනයනය කිරීමේ පිරිවැය අඩු වේ. අයවැයෙන් සිල්ලර මිල නියම නොකෙරෙන බැවින් අඩු කළ බදු අනුව කඩවල මිල වෙනස් වන වේගය රඳා පවතින්නේ ආනයනකරුවන් සහ වෙළෙන්දන් මත බව සැලකිය යුතුය.
සීනි ආනයනකරුවන්ට එදිනම සිට ඉහළ බද්දක් ගෙවීමට සිදු වේ. රජය කියන අන්දමට, මෙයින් ප්‍රයෝජන ලබන්නේ දේශීය නිෂ්පාදකයන්ය.
අභ්‍යාස පොත්, පාඩම් පොත් සහ ඒ හා සමාන මුද්‍රිත ද්‍රව්‍ය සඳහා දෙමාපියන්ට සහ සිසුන්ට 2027 අප්‍රේල් සිට වැට් බද්ද ගෙවීමට සිදු නොවේ. මෙය සිදු වන්නේ පාර්ලිමේන්තුව සංශෝධන අනුමත කළහොත් පමණි.
