එක්ස්-ප්‍රෙස් පර්ල් නැව් විපත ගැන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය දුන් නියෝග ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස පරිසර යුක්ති මධ්‍යස්ථානය (CEJ) නීතිපති පරින්ද රණසිංහ (කනිෂ්ඨ) වෙත ඉල්ලා සිටී. පිළිතුරු දීමට ඔහුට දින 14ක් ලබා දී ඇත.
2026 නොවැම්බර් දිනැති ඉල්ලීම් ලිපියෙන් CEJ ඉල්ලා ඇත්තේ නියෝග ක්‍රියාත්මක කිරීමට ගත් පියවර ලිඛිතව පැහැදිලි කරන ලෙසයි. විපතින් පැන නැගුණු වැරදි ගැන විමර්ශන කිරීමත්, වගකිවයුත්තන්ට එරෙහිව අපරාධ නඩු පැවරීම සලකා බැලීමත් ඒ අතර වේ.
තීන්දුව ක්‍රියාත්මක කිරීම ප්‍රමාද වී ඇතැයි පවසන CEJ, තවදුරටත් නීතිමය පිළියම් ඉල්ලා සිටිය හැකි බවද අනතුරු අඟවා ඇත.
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මෙම තීන්දුව දුන්නේ 2025 ජූලි 24 වැනිදාය. එය මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම් හතරක් මත ලැබූ තීන්දුවකි. ඉන් එකක් වන SC/FR/168/2021 පෙත්සම ගොනු කළේ CEJ සහ එහි විධායක අධ්‍යක්ෂ හේමන්ත රංජිත් සිසිර කුමාරය.
නඩුවට වැයවූ වියදම් ආපසු ලබා දෙන ලෙස 2026 ජනවාරි 16 වැනිදා වියදම් බිල්පතක් නීතිපතිට යොමු කළ බව CEJ කියයි. එයට පිළිතුරක් හෝ මුදල් හෝ ලැබී නැති බවද එම සංවිධානය පවසයි.
පසුබිම
තීන්දුවේ 895 සහ 896 ඡේද මගින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කීවේ නීතිපතිගේ තීරණ දෙකක් ව්‍යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තියෙන් සුරැකි අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කළ බවයි. එකක් නම්, නැවේ හිමිකරුවන්ට සහ ක්‍රියාකරුවන්ට එරෙහිව සමුද්‍ර දූෂණ වැළැක්වීමේ පනතේ 26(අ) වගන්තිය යටතේ අධිචෝදනා ගොනු නොකිරීමයි. අනෙක, ශ්‍රී ලංකා මහාධිකරණයේ නාවික අධිකරණ බලය යටතේ නොව සිංගප්පූරුවේ නැව් හිමි සමූහයට එරෙහිව සිවිල් නඩු පැවරීමයි.
897 ඡේදයෙන් අධිකරණය නියෝග රැසක් ලබා දුන්නේය. අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) සහ සමුද්‍ර පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරිය ඇතුළු ආයතන රැස් කළ සාක්ෂි නීතිපතිවරයා සමාලෝචනය කළ යුතුය. වගකිවයුත්තන් ලෙස හඳුනාගත් අයට එරෙහිව අපරාධ නඩු පැවරීමද ඔහු සලකා බැලිය යුතුය.
නීතිපති හඳුනාගන්නා කරුණු ගැන CID එක තවදුරටත් විමර්ශන කර මාස තුනක් ඇතුළත ඒවා අවසන් කළ යුතුය. ගත් පියවර ගැන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට සෑම මාස තුනකට වරක් වාර්තා කිරීමටද නීතිපතිට නියෝග කර ඇත.
ඊට අමතරව, පවතින නාවික සහ පරිසර නීති ගැන අදාළ බලධාරීන් හා ස්වාධීන විශේෂඥයන් සමඟ සාකච්ඡා කර සමාලෝචනයක් කරන ලෙසත්, දේශීය නීති ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට ගැළපීමට අවශ්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණ ගැන රජයට උපදෙස් දෙන ලෙසත් නීතිපතිට නියෝග කෙරිණි.
එක්ස්-ප්‍රෙස් පර්ල් යනු 2021 මැයි මාසයේ කොළඹට ඈතින් දී ගිනිගෙන පසුව ගිලී ගිය සිංගප්පූරු ලියාපදිංචි බහාලුම් නැවකි. එහි භාණ්ඩ තොගයෙන් පැමිණි සුන්බුන් සහ ප්ලාස්ටික් ගුලි බස්නාහිර වෙරළ තීරයේ කොටස් කිහිපයකට ගසාගෙන ආවේය.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
තීන්දුවට අනුව නීතිපතිවරයා සෑම මාස තුනකට වරක් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට වාර්තා කළ යුතුය. ගත් පියවර සහ ඉතිරි කරුණු ප්‍රමාද වීම ගැන දින 14ක් ඇතුළත ලිඛිත වාර්තාවක් CEJ ඉල්ලා ඇත්තේ ඒ නිසාය.
සමාලෝචනය කළ යුතු නාවික සහ පරිසර නීති යනු ශ්‍රී ලංකා ජලයේ නැව් අනතුරු සහ සාගර දූෂණය හසුරුවන නීතිය වේ.
