2026 වසරේ පළමු මාස හය තුළ ප්‍රධාන රාජ්‍ය ව්‍යවසායවල සමස්ත ලාභය රුපියල් කෝටි 25,930ක් බව මුදල් අමාත්‍යාංශය කියයි. ගිය වසරේ එම කාලයේ ලාභය රුපියල් කෝටි 22,780ක් විය.
ඒ අනුව ලාභය රුපියල් කෝටි 3,150කින්, එනම් සියයට 13.8කින් ඉහළ ගොස් තිබේ. මෙම තොරතුරු ඇත්තේ ඔක්තෝබර් 31 නිකුත් කළ 2026 මැදභාගයේ මූල්‍ය තත්ත්ව වාර්තාවේය. මැද පෙරදිග ගැටුම නිසා ඇති වූ ආර්ථික පීඩනය සහ ආයතන කිහිපයක පාඩු මැද වුවත් මෙම ප්‍රතිඵලය ලැබුණු බව අමාත්‍යාංශය පැවසීය.
රාජ්‍ය බැංකු සහ මූල්‍ය ආයතන වැඩිම ලාභ ලැබූවන් අතර විය. ලංකා බැංකුවේ බදු පෙර ලාභය රුපියල් කෝටි 6,270ක් වූ අතර මහජන බැංකුවේ ලාභය කෝටි 3,260කි. ජාතික ඉතිරිකිරීමේ බැංකුව කෝටි 2,260ක් උපයා ඇත. සේවක භාරකාර අරමුදල් මණ්ඩලය කෝටි 3,650ක්ද ජාතික රක්ෂණ භාරකාර අරමුදල කෝටි 1,280ක්ද ලාභ වාර්තා කළේය.
ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය කෝටි 3,450ක්ද ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CPC) කෝටි 2,920ක්ද ලාභ ලැබීය. ගුවන්තොටුපළ සහ ගුවන් සේවා (ශ්‍රී ලංකා) සමාගම කෝටි 2,490ක්ද ජාතික ජල සම්පාදන හා ජලාපවහන මණ්ඩලය කෝටි 1,620ක්ද ලාභ වාර්තා කළේය.
ඇතැම් ආයතන පාඩු ලබමින් සිටී. ශ්‍රී ලංකන් එයාර්ලයින්ස් අප්‍රේල් සිට ජූනි දක්වා කාලයේ බදු පෙර පාඩුව රුපියල් කෝටි 3,560ක් වූ අතර ගිය වසරේ එම මාස තුනේ එය කෝටි 890කි. ලංකා සීනි සමාගමේ පාඩුව කෝටි 153ක්ද ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ පාඩුව ලක්ෂ 4,710ක්ද විය.
රජයේ මුද්‍රණ සංස්ථාව, රූපවාහිනී සංස්ථාව, ගුවන්විදුලි සංස්ථාව, ස්වාධීන රූපවාහිනී සේවය සහ ලංකා සතොස ද පාඩු ලබන ආයතන අතර වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
පසුබිම
අප්‍රේල් සිට ජූනි දක්වා කාලයේ භාණ්ඩාගාරය CPC වෙත රුපියල් කෝටි 4,100ක්ද නැෂනල් සිස්ටම් ඔපරේටර් (පෞද්ගලික) සමාගම වෙත කෝටි 1,500ක්ද සහනාධාර ලබා දුන් බව අමාත්‍යාංශය කීය. මැද පෙරදිග ගැටුමේ බලපෑම පාරිභෝගිකයන්ට සහ ආර්ථිකයට අඩු කිරීම එහි අරමුණ විය.
රජය 2026 මාර්තු මාසයේ රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ විශේෂ ඒකකයක් පිහිටුවා ඇත. තෝරාගත් රාජ්‍ය ව්‍යවසාය 33ක් ඉවත් කිරීමේ කටයුතු දැන් එම ඒකකය කරගෙන යන බව වාර්තාවේ සඳහන්ය.
රාජ්‍ය ව්‍යවසායවලින් බදු සහ ලාභාංශ ලෙස භාණ්ඩාගාරයට ලැබුණු ආදායම මෙම වසරේ පළමු භාගයේ රුපියල් කෝටි 1,260ක් වූ අතර ගිය වසරේ එය කෝටි 1,170කි. දෙවැනි කාර්තුවේදී ආයතනවලට ඉහළ ආදාන පිරිවැය, සැපයුම් දාම බාධා සහ ඇණවුම් අවලංගු වීම් තිබුණත් සමස්ත කාර්ය සාධනය ධනාත්මක බව අමාත්‍යාංශය කීය.
රාජ්‍ය ව්‍යවසාය මෙරට රාජ්‍ය මූල්‍යයේ දිගුකාලීන කතාබහකට ලක්වූ කරුණකි. ඇතැම් ආයතනවල පාඩු අතීතයේදී භාණ්ඩාගාරයට දැරීමට සිදු වී තිබේ. පාඩු ලබන ආයතන ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම, රජය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමග සාකච්ඡා කළ ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ සැලැස්මේද කොටසකි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
බදුකරුවන්ට මෙම සංඛ්‍යා පෙන්වන්නේ මහජන මුදල් ලාභ උපයන තැනත් නැතිවන තැනත්ය. රාජ්‍ය ව්‍යවසායක් පාඩු ලබන විට ඒ හිඟය බදු සහ ණය මගින් මුදල් සපයන භාණ්ඩාගාරයට වැටිය හැකිය.
වාර්තාවේ සඳහන් ඉන්ධන සහ විදුලි සහනාධාර ගෙවන්නේ පවුල්වලට සහ ව්‍යාපාරවලටය. බස්, රාජ්‍ය වෙළඳසැල් සහ ජාතික ගුවන් සේවය පාවිච්චි කරන අයට මෙම ආයතන ප්‍රතිව්‍යුහගත කරන හෝ පවත්වාගෙන යන ආකාරය බලපායි.
