බ්‍රෙන්ට් ඛනිජ තෙල් අනාගත මිල අඟහරුවාදා බැරලයකට ඩොලර් 90ට පහළට වැටුණු බව රොයිටර් පුවත් සේවය පවසයි. අගෝස්තු 31 න් පසු එය සිදුවන්නේ පළමු වතාවට ය.
ග්‍රිනිච් වේලාවෙන් 13.34 වන විට බ්‍රෙන්ට් බැරලයක මිල සියයට 3.15කින් අඩු වී ඩොලර් 89.65ක් විය. ඇමරිකානු WTI ඛනිජ තෙල් මිල සියයට 2.68කින් අඩු වී බැරලයක් ඩොලර් 84.52ක් බවට පත් වූ බව රොයිටර් වාර්තා කළේ ය.
ඔක්තෝබර් 30 වැනිදා බැරලයක් ඩොලර් 118ක ඉහළම මට්ටමට ළඟා වූ බ්‍රෙන්ට්, ඉන් පසු සියයට 23කින් පමණ පහළ ගොස් ඇත.
ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර ආතතිය අඩුවීමේ ලකුණු පෙනෙන්නට ඇති පසුබිමක මෙම පහළ යාම සිදු විය. ඉරානයට එරෙහි තවදුරටත් හමුදා ප්‍රහාර ඇමරිකාව නවත්වන බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඉඟි කළේ ය. එයින් මැදපෙරදිග සිට තෙල් සැපයුම දිගින් දිගටම බාධා වීමේ බිය අඩු විය.
ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළේ නිෂ්පාදනය වැඩි වීම සහ අතිරික්ත සැපයුමක් ඇති විය හැකි බවට ලකුණු තිබීම ද මිල පහළ යාමට හේතු වූ බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
පසුබිම
ලොව පුරා බොහෝ තෙල් ගිවිසුම්වල මිල නියම වන්නේ බ්‍රෙන්ට් මිල සමග සසඳමිනි. WTI යනු ඇමරිකාවේ ප්‍රධාන මිල මිනුම ය. එය සාමාන්‍යයෙන් බ්‍රෙන්ට් මිලට වඩා වෙනස් මට්ටමක ගනුදෙනු වේ.
ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය බොර තෙල් සහ පිරිපහදු කළ ඉන්ධන ආනයනය කෙරෙන්නේ විදේශ විනිමයෙනි, ප්‍රධාන වශයෙන් ඩොලරවලිනි. ඒ නිසා ගෝලීය තෙල් මිල වෙනස්වීම්වල බලපෑම ආනයන වියදමට, විදේශ විනිමය මත පවතින පීඩනයට සහ ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CPC) ඇතුළු සැපයුම්කරුවන්ගේ ඉන්ධන පිරිවැයට එල්ල වේ.
දේශීය ඉන්ධන මිල තීරණය වන්නේ මිල සූත්‍රයකිනි. එය කලින් කලට සංශෝධනය කෙරේ. ඉන්ධන මිලදී ගැනීමේ පිරිවැය, විනිමය අනුපාතිකය සහ බදු එහිදී සැලකිල්ලට ගැනේ. ඒ නිසා ඉන්ධන පොම්පයේ මිල, තෙල් වෙළෙඳපොළේ දෛනික වෙනස්වීම්වලට සමානුපාතිකව නොවෙනස් වේ.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
ගෝලීය බොර තෙල් මිල දිගටම පහළ යාම, ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු ඉන්ධන ආනයනය කරන රටවලට, ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළෙන් තෙල් මිලදී ගැනීමේ පිරිවැය අඩු කරමින් යම් සහනයක් ලබාදිය හැකි ය.
දේශීය ඉන්ධන මිල අඩු කිරීමක් රඳා පවතින්නේ මිලදී ගැනීමේ පිරිවැය, විනිමය අනුපාතිකය, බදු සහ රජයේ ඉන්ධන මිල සූත්‍රය වැනි සාධක කිහිපයක් මත ය. බ්‍රෙන්ට් මිල අඩුවීමෙන් පමණක් ලංකාවේ ඉන්ධන ස්ථානවල මිල ස්වයංක්‍රීයව අඩු නොවේ.
අඩු තෙල් මිලකින් ඉන්ධන ආනයනයට ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය ඩොලර් මත ඇති පීඩනය අඩු විය හැකි ය. එහෙත් ඒ බලපෑම රඳා පවතින්නේ අඩු මිල කොපමණ කාලයක් පවතීද යන්න මත ය.
