යුරෝපීය වෙළෙඳපොළට දිගුකාලීන ප්‍රවේශයක් සහතික කරගැනීම සඳහා යුරෝපා සංගමය (EU) සමඟ පුළුල් වෙළෙඳ ගිවිසුමක් ගැන ශ්‍රී ලංකාව සලකා බලන බව නියෝජ්‍ය ඇමති අනිල් ජයන්ත පාර්ලිමේන්තුවේදී කීය.
යුරෝපා සංගමයට ශ්‍රී ලංකා අපනයනවල අනාගතය ගැන මන්ත්‍රී රවී කරුණානායක ඇසූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් ඔහු මේ බව පැවසීය. දිගුකාලීන, තිරසාර ප්‍රවේශයක් ලබාගැනීමේ විකල්ප, පුළුල් වෙළෙඳ ගිවිසුමක් ඇතුළු ගැඹුරු ආර්ථික ඒකාබද්ධතාවයක් ඔස්සේ සලකා බලා වාර්තා කිරීමට අපේක්ෂා කරන බව නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා කීය.
ලෝක බැංකුව ශ්‍රී ලංකාව අඛණ්ඩව වසර තුනක් ඉහළ මැදි ආදායම් රටක් ලෙස වර්ගීකරණය කළහොත් GSP+ යෝජනා ක්‍රමයෙන් ඉවත් වීමට සිදු වේ. එවිට මෙම විකල්පය අදාළ වේ. 2026දී ශ්‍රී ලංකාව ඉහළ මැදි ආදායම් තත්ත්වය වාර්තා කළ බව ඔහු කීය.
යුරෝපා සංගමය තවත් වසර 10ක චක්‍රයක් ආවරණය කරන නව GSP රෙගුලාසියක් සම්මත කර ඇති අතර එය 2027 ජනවාරි 1 වැනිදා සිට බලපැවැත්වේ. නව අයදුම්පතක් ඉදිරිපත් කර 2028 දෙසැම්බර් 31ට පෙර යුරෝපා සංගමයේ අනුමැතිය ලබාගැනීමට යටත්ව, ශ්‍රී ලංකා අපනයනකරුවන්ට නව GSP+ රාමුව යටතේ ප්‍රමුඛතා ප්‍රවේශය දිගටම ලැබෙන බව ඔහු කීය. GSP+ ප්‍රතිලාභ රැකගැනීමට රජය කටයුතු කරන අතර 2027 ජනවාරි 1 සිට 2028 දෙසැම්බර් 31 දක්වා කාලය තුළ නැවත අයදුම් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.
පසුබිම
GSP+ යනු සුදුසුකම් ලත් සංවර්ධනය වන රටවලට මානව හිමිකම් සහ ශ්‍රම ප්‍රමිති වැනි කරුණු පිළිබඳ බැඳීම් වෙනුවට බොහෝ නිෂ්පාදනවලට බදු රහිත හෝ අඩු බදු යටතේ යුරෝපීය වෙළෙඳපොළට ප්‍රවේශය ලබා දෙන යුරෝපා සංගමයේ වෙළෙඳ සැලැස්මකි. ඇඟලුම් ඇතුළු ශ්‍රී ලංකා අපනයන සඳහා යුරෝපා සංගමය ප්‍රධාන වෙළෙඳපොළකි.
යුරෝපා සංගම්-ඉන්දීය නිදහස් වෙළෙඳ ගිවිසුමේ (FTA) සාකච්ඡා අවසන් වීම ශ්‍රී ලංකා අපනයනවල තරගකාරිත්වයට බලපානු ඇතැයි නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා පැවසීය. දැනට ශ්‍රී ලංකාවට GSP+ යටතේ ලැබෙන බදු රහිත ප්‍රවේශයට සමාන ප්‍රවේශයක් ඉන්දීය අපනයනකරුවන්ට ලැබෙන අතර, එය යුරෝපා වෙළෙඳපොළේ ඉන්දීය අපනයනකරුවන් සමඟ තරග කරන ශ්‍රී ලංකා අපනයනකරුවන්ට බලපෑමක් විය හැකි බව ඔහු කීය.
යුරෝපා සංගම්-ඉන්දීය FTA සාකච්ඡා 2026 ජනවාරි 27 වැනිදා අවසන් කළත්, ගිවිසුම තවම බලාත්මක වී නැති බවත්, අදාළ අභ්‍යන්තර ක්‍රියාපටිපාටි සම්පූර්ණ කිරීමට යටත් බවත් ඔහු පැවසීය. අනුමත කිරීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම 2027දී සිදු වේ යැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
ශ්‍රී ලංකාව දැනට කලාපීය සමුච්චය විධිවිධාන ප්‍රයෝජනයට ගන්නා බවත්, ප්‍රධාන වශයෙන් යුරෝපා සංගමයේ GSP රාමුවේ සාර්ක් සමුච්චය විධිවිධාන යටතේ ඉන්දියාවෙන් රෙදි ලබාගැනීම ඒ අතර බවත් ඔහු කීය. යුරෝපා සංගම්-ඉන්දීය FTA ක්‍රියාත්මක වූ පසු එම සමුච්චය විධිවිධානවල පැවැත්මට සහ විෂය පථයට බලපෑමක් විය හැකිය.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
අපනයන කර්මාන්තවල සේවකයන්ට සහ ව්‍යාපාරවලට කාල සටහන වැදගත් ය. නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා දුන් විස්තරයට අනුව, යුරෝපා සංගමය නව අයදුම්පත අනුමත කළහොත් නව GSP+ චක්‍රය තුළත් ප්‍රමුඛතා දිගටම ලැබේ. ශ්‍රී ලංකාවට එම අයදුම්පත 2027 ජනවාරි 1 සිට 2028 දෙසැම්බර් 31 දක්වා කාලය තුළ ඉදිරිපත් කළ හැකිය.
ඉන්දියාවෙන් රෙදි ලබාගන්නා අපනයනකරුවන්ට යුරෝපා සංගම්-ඉන්දීය ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක වූ පසු සමුච්චය නීතිවල වෙනස්කම් වලට මුහුණ දීමට සිදු විය හැකි බව නියෝජ්‍ය ඇමති කීය. ශ්‍රී ලංකාව GSP+ වලින් ඉවත් වුවහොත් යුරෝපා වෙළෙඳපොළ ප්‍රවේශය අහිමි නොවන ලෙස යුරෝපා සංගමය සමඟ පුළුල් ගිවිසුමක් සඳහා කටයුතු කිරීම රජයේ සැලැස්ම ලෙස පැවසේ. එම ගිවිසුම පිළිබඳ සාකච්ඡා ආරම්භ වන්නේ කවදාදැයි නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා සඳහන් කළ බවක් වාර්තා වී නැත.
