සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ කෙටුම්පතේ විධිවිධාන යටතේ, උසාවි අවසරයකින් තොරව දුරකථන වාර්තා සහ ජංගම දුරකථන පිහිටීම පිළිබඳ තොරතුරු ලබාගැනීමට ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් නිලධාරීන්ට හැකි වන බව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් විශේෂඥයෝ අවධාරණය කළහ.
ඔක්තෝබර් 30 දිනැති පිටු 31ක සන්නිවේදනයක් මගින් ඔවුන් මේ බව දන්වා ඇත. කෙටුම්පතේ 44(4) වගන්තියට අනුව නියෝජ්‍ය පොලිස්පති (DIG) නිලයක් දරන නිලධාරියෙකුට දුරකථන සහ දත්ත සේවා සපයන ආයතනවලින් කෙලින්ම තොරතුරු ඉල්ලා ගත හැකිය. එහි ග්‍රාහක විස්තර, ලැබූ සහ ගත් ඇමතුම් වාර්තා සහ දුරකථනවල පිහිටීම ඇතුළත් විය හැකිය.
ඇමතුම්වල අන්තර්ගතයට ඇතුළු නොවුණත් මෙවැනි වාර්තාවලින් පුද්ගලයෙකුගේ සම්බන්ධතා, ගමන් බිමන් සහ මිතුරු ඇසුර හෙළි වන බව විශේෂඥයෝ පැවසූහ. රහස් ප්‍රභවයන් අනාවරණය විය හැකි නිසා මාධ්‍යවේදීන්ට මෙය විශේෂයෙන් බලපාන බවත්, වින්දිතයන් සහ සාක්ෂිකරුවන් සමග කටයුතු කරන නීතිඥයන්ට සහ මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන්ට ද බලපෑමක් විය හැකි බවත් ඔවුහු කීහ.
සංවේදී සන්නිවේදන දත්ත ලබාගැනීමට පෙර ස්වාධීන අවසරයක්, හැකි නම් අධිකරණයේ අනුමැතියක් අවශ්‍ය බව ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් ප්‍රමිතිවල සඳහන් වන බව සන්නිවේදනයේ දැක්වේ. බලතල අයුතු ලෙස භාවිත කිරීමට එරෙහි ආරක්ෂණ ප්‍රමාණවත් දැයි ද විශේෂඥයෝ ප්‍රශ්න කළහ. 44(5) වගන්තිය යටතේ බලතල අයුතු ලෙස භාවිත කළහොත් නියම කෙරෙන උපරිම දඩය රුපියල් ලක්ෂ 1ක් පමණි.
සංවිධානාත්මක අපරාධ මැඩපැවැත්වීම රජයේ වගකීමක් බව පිළිගන්නා බවත්, එහෙත් නීතිය ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් වගකීම්වලට අනුකූල විය යුතු බවත් ඔවුහු සඳහන් කළහ.
පසුබිම
සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ කෙටුම්පත ගැසට් කරනු ලැබුවේ ඔක්තෝබර් 6 වැනිදාය. ශ්‍රී ලංකාවේ කෙටුම්පතක් පළමුව ගැසට් පත්‍රයේ පළ කෙරේ. පසුව පාර්ලිමේන්තු සභා ගර්භයට ඉදිරිපත් කළ පසු එය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී අභියෝගයට ලක් කිරීමට පුරවැසියන්ට හැකිය.
එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂඥයෝ තම මෙහෙවර යටතේ රජයන්ට මෙවැනි සන්නිවේදන යවති. ඒවායින් කනස්සල්ල පළ කර පිළිතුරක් ඉල්ලා සිටින අතර, ඒවා බැඳීමක් ඇති නියෝග නොවේ.
මෙම කෙටුම්පත ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කිරීමේ කෙටුම්පත සමග එක්ව සාකච්ඡාවට ලක්ව ඇත. බදාදා පොල්දුව හන්දියේදී මහජන අරගල ව්‍යාපාරය විරෝධතාවක් පැවැත්වූ අතර, කෙටුම්පත් දෙකම ඉවත් කරන ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේය. විරෝධතාකරුවන් සමහරෙක් පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කරන ලෙසත් ඉල්ලා සිටියහ.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
කෙටුම්පත දැනට ඇති ආකාරයෙන්ම සම්මත වුවහොත් සංවිධානාත්මක අපරාධ සම්බන්ධයෙන් පොලිසිය සැක කරන ඕනෑම අයෙකුට, ඔවුන් සමග සන්නිවේදනය කරන ඥාතීන්ට, සගයන්ට සහ නීතිඥයන්ට ද මෙම විධිවිධාන බලපෑමට ඉඩ ඇත.
විදෙස්ගත ශ්‍රී ලාංකිකයන් දුරකථනයෙන් මව්රටේ පවුලේ අය සමග සම්බන්ධ වන විට, ඒ අයෙකු පරීක්ෂණයකට ලක්වුවහොත් ඔවුන්ගේ ඇමතුම් වාර්තා ද පොලිසියට ලබාගත හැකිවනු ඇත. කෙටුම්පත තවමත් පාර්ලිමේන්තුවේ විවාදයට ගෙන නැති අතර, ඡන්ද විමසීමට පෙර වගන්ති වෙනස් විය හැකිය.
