කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය (CCPI) මත පදනම් වූ මුළු උද්ධමනය ඔක්තෝබර් මාසයේදී සියයට 8.3ක් දක්වා ඉහළ ගිය බව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව සිකුරාදා පැවසීය. සැප්තැම්බර් මාසයේ එය සියයට 8.0ක් විය.
මෙම අගය, පසුගිය වසරේ එම මාසයට සාපේක්ෂව මිල ඉහළ ගිය ප්‍රමාණය පෙන්වයි.
ආහාර උද්ධමනය සියයට 8.7 සිට 8.8 දක්වා සුළු වශයෙන් ඉහළ ගියේය. ආහාර නොවන උද්ධමනය සියයට 7.7 සිට 8.0 දක්වා වැඩි විය.
මාසික පදනමින් CCPI දර්ශකය ඔක්තෝබරයේදී සියයට 0.35කින් ඉහළ ගියේය. මෙයට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපෑවේ ආහාර නොවන කාණ්ඩය බව මහ බැංකුව කීය. එහි දායකත්වය ප්‍රතිශත ලක්ෂ්‍ය 0.33ක් වූ අතර, ආපනශාලා සහ හෝටල් කාණ්ඩයේ මිල ඉහළ යාම ඊට ප්‍රධාන හේතුව විය. ආහාර කාණ්ඩයේ දායකත්වය ප්‍රතිශත ලක්ෂ්‍ය 0.02ක් පමණි.
මූලික උද්ධමනය සැප්තැම්බරයේ සියයට 5.4 සිට ඔක්තෝබරයේ සියයට 5.6 දක්වා වේගවත් විය.
සැප්තැම්බර් මුදල් ප්‍රතිපත්ති සමාලෝචනයේදී සකස් කළ ප්‍රක්ෂේපණවලට අනුව, මුළු උද්ධමනය 2027 පළමු කාර්තුව දක්වා ඉහළ තනි ඉලක්කමක පවතිනු ඇතැයි මහ බැංකුව කීය. ඉන්පසු එය සියයට 5 ඉලක්කය දෙසට අඩු වනු ඇත. මධ්‍ය කාලීනව උද්ධමනය ඉලක්කය වටා පවතිනු ඇතැයි ද මහ බැංකුව සඳහන් කළේය.
මෙම ප්‍රක්ෂේපණ, මැදපෙරදිග ආතතිය සහ එහි අතුරු ප්‍රතිඵල ක්‍රමයෙන් අඩු වීම ඇතුළු උපකල්පන කිහිපයක් මත රඳා පවතින බව මහ බැංකුව පැවසීය.
පසුබිම
CCPI දර්ශකයෙන් මැනෙන්නේ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ගෘහ ඒකක මිලදී ගන්නා භාණ්ඩ සහ සේවා කූඩයක මිලයි. මහ බැංකුව සෑම මසකම මුළු උද්ධමනය වාර්තා කරන්නේ මෙම දර්ශකය අනුවයි.
මූලික උද්ධමනය යනු නැවුම් ආහාර සහ ශක්තිය වැනි නිතර උච්චාවචනය වන අයිතම ඉවත් කළ, පටු මිනුමකි. මිල පීඩනය පුළුල්ද නැතහොත් සුළු අයිතම කිහිපයක ඉක්මන් වෙනස්කම්වල ප්‍රතිඵලයක්ද යන්න තක්සේරු කිරීමට මහ බැංකු මෙය නිරීක්ෂණය කරයි.
මහ බැංකුව අනුගමනය කරන උද්ධමන ඉලක්කගත රාමුව යටතේ එහි ඉලක්කය සියයට 5කි. උද්ධමනය එම මට්ටමට ගෙන ඒමට ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතය භාවිත කරන මහ බැංකුව, සෑම මුදල් ප්‍රතිපත්ති සමාලෝචනයකින් පසුවම ප්‍රක්ෂේපණ ප්‍රකාශයට පත් කරයි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
උද්ධමනය සියයට 8.3ක් වීම යනු CCPI කූඩයේ භාණ්ඩ සහ සේවා සඳහා ඔක්තෝබරයේදී පසුගිය වසරට වඩා සාමාන්‍යයෙන් සියයට 8.3ක් වැඩියෙන් ගෙවිය යුතු බවයි. එයින් එදිනෙදා වියදම් ඉහළ යයි. මාසික වැඩිවීමට ප්‍රධාන හේතුව ලෙස මහ බැංකුව නම් කළේ ආපනශාලා සහ හෝටල් කාණ්ඩයයි.
උද්ධමනය අවම වශයෙන් 2027 පළමු කාර්තුව දක්වා ඉහළ තනි ඉලක්කමක පවතිනු ඇතැයි මහ බැංකුව ප්‍රක්ෂේපණය කරන බැවින්, මිල සහ සියයට 5 ඉලක්කය අතර පරතරය තවත් මාස කිහිපයක් පවතිනු ඇත. විදේශයන්හි සිට මුදල් එවන ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට, ලැබෙන රුපියල්වලින් මිලදී ගත හැකි දේ පසුගිය වසරට වඩා තරමක් අඩු බව පෙනී යා හැක. එය පවුලක් මිලදී ගන්නා භාණ්ඩ සහ සේවා අනුව වෙනස් වේ.
