නොරොච්චෝලේ ලක්විජය විදුලි බලාගාරයේ ගුණාත්මක භාවය අඩු ගල් අඟුරු භාවිතය නිසා විදුලිය ජනනයේ පිරිවැයට රුපියල් කෝටි 1,500කට වැඩි මුදලක් එකතු වූ බව පාර්ලිමේන්තු කමිටු වාර්තාවකින් හෙළි වී ඇතැයි ඩේලි මිරර් පුවත්පත වාර්තා කරයි.

බලාගාරයේ සම්මත අනුපාතයට වඩා වැඩි ගල් අඟුරු ප්‍රමාණයක් දහනය කිරීමට දැරූ අමතර වියදම රුපියල් කෝටි 700කට වැඩි බව වාර්තාවේ සඳහන්ය. ගල් අඟුරු නිසා සිදු වූ නඩත්තු සහ අදාළ වියදම් රුපියල් ලක්ෂ 804ක් වූ අතර, උත්පාදන හිඟය පියවීමට පිටතින් විදුලිය මිලදී ගැනීමේ වියදම ද වාර්තාවට ඇතුළත් කර ඇත. රුපියල් කෝටි 700ක අමතර වියදම බලාගාර බලධාරීන් කමිටුවට තහවුරු කළහ.

ලක්විජය බලාගාරයේ සම්මත ගල් අඟුරු පරිභෝජනය විදුලි ඒකකයක් සඳහා කිලෝග්‍රෑම් 0.3742කි. ඊට වඩා වැඩි පරිභෝජනය අමතර වියදමක් ලෙස කමිටුව ගණන් බැලුවේ 2018 සිට 2025 දක්වා භාවිතය පදනම් කරගත් නිර්ණායක අනුවය. කමිටුව අධ්‍යයනය කළේ 2026 ජනවාරි 1 සිට සැප්තැම්බර් 15 දක්වා ගල් අඟුරු භාවිතයයි.

මෙම ගල් අඟුරු ලැබුණේ 2025 දෙසැම්බර් සිට 2026 මැයි දක්වා ගල් අඟුරු මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 1.5ක් සැපයීමට ලංකා කෝල් සමාගම සහ ට්‍රයිඩන්ට් කෙම්ෆාර් සමාගම අතර ඇති කරගත් ටෙන්ඩර් ගිවිසුම යටතේය. නැව් තොග 25ක් පැමිණිය යුතු වුවත් පැමිණියේ 19ක් පමණි. ගුණාත්මක භාවය ගැන සැක මතු වී තිබුණි. තවත් නැව් තොග පහක් හදිසි ප්‍රසම්පාදන ක්‍රමයට ගෙන්වා ගත්තේය.

පසුබිම

මෙම වාර්තාව සකස් කළේ යටිතල පහසුකම් සහ උපායමාර්ගික සංවර්ධන පිළිබඳ අංශ අධීක්ෂණ කමිටුව පත් කළ කමිටුවකි. 2026 අගෝස්තු 5 වැනිදා රැස්වීමේදී එම කමිටුව බලශක්ති අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම් (විදුලි බල අංශ ප්‍රතිසංස්කරණ) චන්දන විජේසිංහගේ ප්‍රධානත්වයෙන් වෙනම කමිටුවක් පත් කිරීමට නිර්දේශ කළේය.

ගල් අඟුරු නැව් තොග ප්‍රමාද වීම, නියමිත මෙගාවොට් ප්‍රමාණය උත්පාදනය කිරීමට නොහැකි වීම, පිටතින් මිලදී ගත් විදුලි ප්‍රමාණය සහ හදිසි ප්‍රසම්පාදනවලින් වූ පාඩු පිළිබඳව සොයා බැලීමට එම කමිටුවට පැවරිණි. එහි වාර්තාව 2026 සැප්තැම්බර් 30ට පෙර ඉදිරිපත් කළ යුතු විය. ඉලෙක්ට්‍රිසිටි ජෙනරේෂන් ලංකා (පෞද්ගලික) සමාගමේ සභාපති මහාචාර්ය සාලිය ජයසේකර සහාය ලබා ගැනීමට නම් කළ නමුත් ඔහු පසුව ඉවත් වීමට ඉල්ලා ලිපියක් එවීය. සැප්තැම්බර් 10 වැනිදා විජේසිංහ අධීක්ෂණ කමිටුවට කීවේ ඔහු නොමැතිව වැඩ කටයුතු කරගෙන යා හැකි බවයි.

නඩත්තු වියදමට ඇතුළත් වන්නේ බොයිලර් වායු පෙර-තාපක මූලද්‍රව්‍ය ගලවා, පිරිසිදු කර, යළි සවි කිරීම, බොයිලරයේ එකතු වූ අළු ඉවත් කිරීම සහ ගල් අඟුරු මෝලේ අලුත්වැඩියාවට වැය වූ රුපියල් ලක්ෂ 13යි.

ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?

රට විදුලි විසන්ධි වලට මුහුණ දී සිටින අවස්ථාවකම මෙම සොයාගැනීම් එළිදරව් වී ඇත. නොරොච්චෝලේ බලාගාරය බ්‍රහස්පතින්දා වන විට යළි විදුලිය ජනනය කරනු ඇතැයි ජාතික පද්ධති ක්‍රියාකරු (පෞද්ගලික) සමාගම බලාපොරොත්තු වේ. එහි සභාපති බී. එල්. ප්‍රදීප් ප්‍රියදර්ශන පෙරේරා ඩේලි මිරර් පුවත්පතට කීවේ බලාගාරය නතර වීමෙන් මෙගාවොට් 250ක හිඟයක් ඇති වූ අතර ඒ නිසා විදුලි කප්පාදු සැලසුම් කළ බවයි. ඒ අතරතුර අමතර ජනනයට උදුන් තෙල් භාවිත කෙරේ.

ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය අද (21) සවස උච්චතම අවස්ථාව සඳහා කැරකෙන කප්පාදු කාලසටහනක් නිවේදනය කර ඇත. 3 වැනි කණ්ඩායමට සවස 4.30 සිට 5.00 දක්වාත්, 4 වැනි කණ්ඩායමට 5.30 සිට 6.00 දක්වාත්, 1 වැනි කණ්ඩායමට 6.30 සිට 7.00 දක්වාත්, 2 වැනි කණ්ඩායමට 7.30 සිට 8.00 දක්වාත් විදුලිය විසන්ධි විය හැකිය. ඉල්ලුම, ජනන ධාරිතාව සහ කාලගුණය අනුව අවශ්‍ය නම් පමණක් කප්පාදු කරන බවත්, සැබෑ වේලාවන් මිනිත්තු 30ක් දක්වා වෙනස් විය හැකි බවත් මණ්ඩලය පැවසීය.

මෙවැනි අමතර ජනන වියදම් දරන්නේ විදුලි පද්ධතියයි. ඒවා අනාගත විදුලි ගාස්තු සාකච්ඡාවලට බලපෑ හැකිය. එම වියදම් යළි අය කර ගන්නේ කෙසේද යන්න වාර්තාවේ සඳහන් නොවේ.