ගල් අඟුරු ආනයනය පිළිබඳ ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිසමේ කාලය දෙසැම්බර් 16 දක්වා දිගු කර ඇත. එදිනට අවසන් වාර්තාව භාර දිය යුතුය.

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක කොමිසමේ කාලය දිගු කළේ 1978 අංක 7 දරන විශේෂ ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිෂන් සභා නීතියේ 4 වැනි වගන්තිය යටතේය. කොමිසම පරීක්ෂා කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ගල් අඟුරු ආනයනය සහ ගල් අඟුරු විදුලි උත්පාදනයේ ඇති බවට චෝදනා එල්ල වූ අක්‍රමිකතාය.

එය පිහිටුවා ඇත්තේ 2026 අප්‍රේල් 17 වැනිදා අංක 2484/08 දරන අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍රයෙනි. කොමිසමේ සභාපති ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ගිහාන් කුලතුංග වන අතර, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු ආදිත්‍ය පටබැඳිගේ සහ මහාධිකරණ විනිසුරු සංජීව සෝමරත්න සාමාජිකයෝය. හිටපු අමාත්‍යාංශ ලේකම් පී. වී. බණ්ඩුලසේන කොමිසමේ ලේකම්ය.

පරීක්ෂණය ආවරණය කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ගල් අඟුරු විදුලි උත්පාදනය ආරම්භ වූ දා සිට 2026 අප්‍රේල් 16 දක්වා කාලයයි. රජයේ ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම හෝ එහි අනුප්‍රාප්තික ආයතන හරහා ගල් අඟුරු ආනයනය කිරීමේදී සහ විදුලිය නිපදවීමේදී අක්‍රමිකතා හෝ නීති විරෝධී ක්‍රියා සිදු වූවාදැයි කොමිසම තීරණය කළ යුතුය.

ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීමේ ක්‍රියාපටිපාටි පරීක්ෂා කර රජයට මුදල් අලාභයක් සිදු වූවාදැයි කොමිසම සොයා බලයි. තත්ත්වයෙන් අඩු ගල් අඟුරු ආනයනය කළ බවට චෝදනා ගැනද එය පරීක්ෂණ පවත්වයි. මිලදී ගැනීමේ සිට සැපයුම, තත්ත්ව පරීක්ෂාව, බලාගාර මෙහෙයුම් සහ ගල් අඟුරු භාවිතය දක්වා සම්පූර්ණ ක්‍රියාවලියම ඊට ඇතුළත්ය.

ආනයනික ගල් අඟුරු භාවිත කරන බලාගාර බලාපොරොත්තු වූ කාර්යක්ෂමතාවට ළඟා වූවාදැයි කොමිසම ඇගයිය යුතුය. තත්ත්වයෙන් අඩු ගල් අඟුරු භාවිතය හා බැඳුණු නීතිමය, මූල්‍ය හෝ වෙනත් වැරදි ගැනද එය පරීක්ෂා කරයි. ගිවිසුම් බැඳීම් කඩ වූවාද, එසේ නම් ගෙවීම් රඳවා ගත්තාද නැතහොත් වෙනත් නිවැරදි කිරීමේ පියවර ගත්තාදැයි කොමිසම තීරණය කරනු ඇත.

වැරදි සිදු වී ඇත්නම් ඒවාට වගකිව යුත්තන් හඳුනාගත යුතු බව කොමිසමට නියම කර ඇත. දේශපාලන අධිකාරි, රාජ්‍ය නිලධාරීන්, ලංකා ගල් අඟුරු සමාගමේ නිලධාරීන්, සැපයුම්කරුවන් සහ ඔවුන්ගේ නියෝජිතයන් ඊට ඇතුළත් වන අතර, ඔවුන්ට එරෙහිව ගත යුතු පියවර කොමිසම නිර්දේශ කළ යුතුය. නැවත එවැන්නක් සිදු නොවීමට සහ ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීම හා විදුලි උත්පාදනයේ පාලනය ශක්තිමත් කිරීමට අවශ්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණාරණ ද කොමිසම යෝජනා කරයි.

සමාලෝචන කාලය තුළ මේ ක්ෂේත්‍රවල සොයාගන්නා වෙනත් අක්‍රමිකතා ගැනද කොමිසමට පරීක්ෂණ පැවැත්විය හැකිය.

පසුබිම

නොරොච්චෝලය ලක්විජය බලාගාරය රටේ ඇති එකම ගල් අඟුරු බලාගාරයයි. ලංකා විදුලි සමාගමේ (LECO) හිටපු සභාපති බණ්ඩුල චන්ද්‍රසේකර කියන්නේ 2025 දෙසැම්බරයේ බලාගාරය නව සැපයුම්කරුවකගේ ගල් අඟුරු භාවිත කිරීමට පටන් ගත් විට ගැටලු මතු වූ බවය. එම සැපයුම්කරු තෝරාගැනීම අප්‍රේල් මාසයේ පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ විශේෂ වාර්තාවක් මගින් විගණකාධිපති ප්‍රශ්න කළ බවද ඔහු කීය.

කාලය දිගු කිරීම සිදු වන්නේ විදුලි කප්පාදුව ක්‍රියාත්මක වන අතරතුරය. ශනිදා රට පුරා ඇති වූ විදුලි බිඳවැටීමෙන් පසු නොරොච්චෝලය ඒකක තුනම අක්‍රීය වූ බැවින්, ශ්‍රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව (PUCSL) ඔක්තෝබර් 19 සිට 21 දක්වා සවස පැයක කප්පාදු අනුමත කළේය.

ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?

කොමිසමේ අවසන් වාර්තාව දැන් භාර දිය යුත්තේ දෙසැම්බර් 16 වන විටය. ගල් අඟුරු තත්ත්වය, රජයට සිදු වූ අලාභ සහ වගකීම පිළිබඳ එහි සොයාගැනීම්, මින් ඉදිරියට බලාගාරයට ගල් අඟුරු මිලදී ගන්නා ආකාරයට බලපාන බව අපේක්ෂා කෙරේ.

ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීමේ ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා කිරීමද කොමිසමට භාර ය. ඒ නිර්දේශ ගෘහ සහ ව්‍යාපාර සඳහා විදුලි සැපයුමේ විශ්වසනීයත්වයට කෙලින්ම බලපායි.