2026 ගෝලීය කුසගින්න දර්ශකයට (GHI) අනුව, දත්ත ඇති දකුණු ආසියානු රටවල් අතරින් අඩුම කුසගින්න වාර්තා වී ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේය. වාර්තාව ඔක්තෝබර් 14 වැනිදා නිකුත් කෙරිණි.
ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 10.2ක් ලබාගත් අතර, ඇගයීමට ලක් කළ රටවල් 122 අතරින් එය 53 වැනි ස්ථානයයි.
කලාපයේ දෙවැනි අඩුම ලකුණු වන 14.5 නේපාලයට හිමි විය. ඉන්පසු බංග්ලාදේශය 19.2ක්, ඉන්දියාව 24.1ක්, පාකිස්තානය 25.5ක් සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය 28.6ක් වශයෙන් ලකුණු ලබා ඇත. ප්‍රමාණවත් දත්ත නොමැති නිසා භූතානයට සහ මාලදිවයිනට ලකුණු ලබා දී නැත.
ශ්‍රී ලංකාවේ ලකුණු 2000 දී 22.1ක්ව තිබී, 2006 දී 19.9ටත්, 2012 දී 20.8ටත්, 2018 දී 11.4ටත් පහත වැටී, දැන් 10.2ක් වී ඇත. එහෙත් රට තවමත් මධ්‍යස්ථ කුසගින්න කාණ්ඩයේ පසුවෙන අතර, ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහ පෝෂණය පිළිබඳ අභියෝග තවමත් පවතින බව එයින් පෙනේ.
වාර්තාවට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනයෙන් සියයට 4.9ක් මන්දපෝෂණයෙන් පීඩා විඳිති. වයස අවුරුදු පහට අඩු ළමුන්ගෙන් සියයට 10.1ක් මිටි වීමෙන් ද, සියයට 9.3ක් කෙට්ටු වීමෙන් ද පීඩා විඳිති. අවුරුදු පහට අඩු ළමුන්ගේ මරණ අනුපාතය සියයට 0.6කි.
ගෝලීය වශයෙන් ගත් කල, ගැටුම්, දේශගුණික කම්පන සහ ආර්ථික අර්බුද නිසා දශක දෙකකට ආසන්න ප්‍රගතියකින් පසු නැවතත් කුසගින්න ඉහළ යමින් ඇති බව 2026 වාර්තාව අවධාරණය කර ඇත.
පසුබිම
ගෝලීය කුසගින්න දර්ශකය යනු ගෝලීය, කලාපීය සහ ජාතික මට්ටමෙන් කුසගින්න මැනීමට සෑම වසරකම නිකුත් කරන වාර්තාවකි. එය රටක් සඳහා ලකුණු ලබා දෙන්නේ දර්ශක හතරක් අනුවය: මන්දපෝෂණය, ළමුන් මිටි වීම, ළමුන් කෙට්ටු වීම සහ ළමා මරණ. ලකුණු අඩු වන තරමට කුසගින්න අඩුය.
මිටි වීම යනු වයසට සාපේක්ෂව ළදරුවකුගේ උස අඩු වීමයි. කෙට්ටු වීම යනු උසට සාපේක්ෂව බර අඩු වීමයි. ළමුන්ගේ පෝෂණය මැනීමට මේ දෙකම පුළුල් ලෙස භාවිත වේ.
දර්ශකයේ ප්‍රකාශිත පරිමාණයට අනුව, ලකුණු 10ට අඩු අගයක් අඩු කුසගින්නක් ලෙසත්, 10 සිට 19.9 දක්වා අගයක් මධ්‍යස්ථ කුසගින්නක් ලෙසත් වර්ග කෙරේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ලකුණු 10.2 වන්නේ මධ්‍යස්ථ කාණ්ඩයේ මුල්ම කොටසේය. 2000 වසරේ ලකුණු 22.1 වූයේ දර්ශකය බරපතළ ලෙස හඳුන්වන ඉහළ කාණ්ඩයේය.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
මෙම ශ්‍රේණිගත කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාව අසල්වැසි රටවල් සමග සසඳා ඇති අතර, දර්ශක ලකුණු දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පහත වැටී ඇති බව පෙනේ. මිටි වීම සහ කෙට්ටු වීම පිළිබඳ සංඛ්‍යා දත්තවලින් පෙන්වන්නේ රටේ කුඩා ළමුන් කොටසක් තවමත් දුර්වල පෝෂණයෙන් පීඩා විඳින බවයි.
දර්ශකය ගොඩනගා ඇත්තේ ඉහත දර්ශක හතර මතය. එය ආහාර මිල හෝ ගෘහ ආදායම් මනින්නේ නැති බැවින්, මෙම ලකුණු මැන බලන්නේ ජීවන වියදම නොව පෝෂණ ප්‍රතිඵලයි.
