තවත් ඓතිහාසික පුරාවස්තු හයක් ආපසු ලබා දෙන ලෙස ශ්‍රී ලංකාව නෙදර්ලන්තයෙන් ඉල්ලා ඇත. සංස්කෘතික පුනරාගමන ක්‍රියාවලියේ දෙවන අදියර යටතේ මෙම ඉල්ලීම කළ බව නියෝජ්‍ය ඇමති අනිල් ජයන්ත ප්‍රනාන්දු පැවසීය.
ඔහු මේ ඉල්ලීම කළේ ඔක්තෝබර් 22 වැනිදා කොළඹදී පැවති නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ ජාතික දින පිළිගැනීමේ උත්සවයේදීය. රටවල් දෙක අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතාවලට මේ වසරේ අවුරුදු 75ක් පිරේ.
මීට පෙර 2023 දෙසැම්බරයේ නෙදර්ලන්තයේ රයික්ස්මියුසියම් (Rijksmuseum) කෞතුකාගාරයෙන් ඓතිහාසික පුරාවස්තු හයක් ශ්‍රී ලංකාවට ලැබුණි. ඒවායේ මූලාරම්භය පිළිබඳව දෙපාර්ශ්වය එකතු වී කළ පර්යේෂණවලින් පසුවය.
එදා ආපසු ලැබුණේ රන් කස්තානයක්, රිදී කස්තානයක්, රන් පිහියක්, මහතුවක්කු දෙකක් සහ ලෙව්කේ දිසාවේගේ කාලතුවක්කුවයි. මේවා මහනුවර රාජධානියට අයත් වූ අතර යටත් විජිත සමයේදී ලබාගත් ඒවාය.
පුරාවස්තු ආපසු ලැබීම අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය, ප්‍රතිසන්ධානය සහ සංස්කෘතික උරුමය රැකගැනීම පිළිබඳ පොදු කැපවීමක් පෙන්නුම් කරන බව නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා කීය. නෙදර්ලන්තයේ 2025 සිට 2028 දක්වා ජාත්‍යන්තර සංස්කෘතික ප්‍රතිපත්තිය යටතේ ශ්‍රී ලංකාව උපායමාර්ගික අවධානය යොමු කරන රටක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති නිසා සංස්කෘතික සහයෝගය තවත් ශක්තිමත් වන බවද ඔහු කීය.
ඔහු සංචාරක කර්මාන්තය ගැනද කතා කළේය. ඔහු දැක් වූ සංඛ්‍යා ලේඛනවලට අනුව 2025දී ශ්‍රී ලංකාවට සංචාරකයින් 2,362,521ක් පැමිණ ඇත. එය පෙර වසරට වඩා සියයට 15.1ක වැඩි වීමකි. නෙදර්ලන්තය ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රභව වෙළඳපොළවල් අතරින් නවවැනි තැන ගත් අතර ලන්දේසි සංචාරකයින් 64,164ක් පැමිණියහ.
පසුබිම
ශ්‍රී ලංකාවට සහ නෙදර්ලන්තයට සියවස් හතරකට වැඩි කාලයක සම්බන්ධතා ඇතත්, විධිමත් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා ඇති වූයේ 1951දීය. පසුගිය අවුරුදු 75 තුළ වෙළඳාම, ආයෝජන, සංවර්ධනය, අධ්‍යාපනය, සංචාරක කර්මාන්තය, සංස්කෘතිය සහ සාගර කටයුතු දක්වා සහයෝගය පුළුල් වූ බව නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයා කීය.
කෘෂිකර්මය, ධීවර කර්මාන්තය, ග්‍රාමීය සංවර්ධනය, ජල සම්පාදනය, සෞඛ්‍යය, ආපදා කළමනාකරණය සහ ආහාර සුරක්ෂිතතාව සඳහා නෙදර්ලන්තය ශ්‍රී ලංකාවට සහාය දී ඇති බවද ඔහු කීය. රාජ්‍ය දෙකේ දේශපාලන සාකච්ඡාවල දෙවන වටය 2025 ඔක්තෝබරයේ හේග් නුවරදී පැවැත්විණි. දෙරටේ විදේශ ඇමතිවරුද සාකච්ඡා කර ඇත.
ඉදිරි සහයෝගය සඳහා තිරසාර සාගර සංවර්ධනය, සාගර පාලනය, සාගර ආරක්ෂාව, වරාය සංවර්ධනය සහ නිල් ආර්ථිකය ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර ලෙස ඔහු නම් කළේය.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
දෙවන අදියරට නෙදර්ලන්තය එකඟ වුවහොත් මහනුවර රාජධානියට අයත් තවත් භාණ්ඩ ශ්‍රී ලංකාවට ලැබී ඒවා අධ්‍යයනය කර මහජනයාට නැරඹීමට හැකි වේ. ඉල්ලා ඇති භාණ්ඩ හය නම් කර නැති අතර තීරණයක් ගන්නා කාල සටහනක්ද දක්වා නැත.
නෙදර්ලන්තයේ ජීවත්වන ඇතුළු විදේශගත ශ්‍රී ලාංකිකයින්ට මෙය යුරෝපීය කෞතුකාගාර යටත් විජිත සමයේ ලබාගත් භාණ්ඩ සමාලෝචනය කරන ආකාරයට එක් උදාහරණයකි. සංචාරක අංශයට නම් සංඛ්‍යා ලේඛනවලින් පෙනෙන්නේ නෙදර්ලන්තය කුඩා වුවත් ස්ථාපිත සංචාරක ප්‍රභවයක් බවය.
