කාවන්තිස්ස ඇතාගේ මරණයෙන් පසු රට පුරා විවිධ ප්‍රදේශවල රෝගී සහ තුවාල ලත් අලි කිහිපයකට වන ජීවී නිලධාරීන් සහ පශු වෛද්‍යවරු ප්‍රතිකාර කරමින්, ඔවුන්ව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටිති.
‘අග්බෝ’ නමින් හැඳින්වෙන ඇතා ඔක්තෝබර් 19 වැනිදා සවස නච්චදූව වැව් රක්ෂිතයේදී වන ජීවී නිලධාරීන් සහ හමුදා සාමාජිකයන් විසින් දැක ඇත. ඇතා හොඳ සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක සිටින බවත්, මද කාලයක (musth) පසුවන බවත් නිලධාරීහු පැවසූහ. තිරප්පනේ වන ජීවී නිලධාරීන් ඇතා සමීපව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටිති.
අනුරාධපුර, පිහිනියාගොල්ලෑව වැව්කැටියාව ප්‍රදේශයේ රෝගී අලි පැටවෙකුට වන ජීවී නිලධාරීන් පැය 24ම රැකවරණය සපයන අතර, ප්‍රතිකාර දිගටම කරගෙන යන බව නිලධාරීහු කීහ.
ඔක්තෝබර් 18 වැනිදා පොළොන්නරුව ගංගා ආශ්‍රිත ජාතික උද්‍යානයේ ගල්ලෑල ප්‍රදේශයේ වී කුඹුරක රෝගාතුරව වැටී සිටි වයස අවුරුදු 12ක් පමණ වන පිරිමි අලියෙකුට ගිරිතලේ වන ජීවී පශු වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ පශු වෛද්‍යවරුන් වන සමීර කලින්ගුආරච්චි සහ දිනූෂා ද සිල්වා ප්‍රතිකාර කළහ. පොළොන්නරුව කොට්ඨාසයේ නිලධාරීන් අලියාට ආහාර සහ ජලය ලබා දෙමින් සිටිති.
එම ස්ථානයට නොපැමිණෙන ලෙස නිලධාරීහු මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටිති. අලියා වෙත ළං වීම හෝ ඡායාරූප සහ වීඩියෝ ගැනීම අලියාගේ මානසික ආතතිය වැඩි කළ හැකි බවත්, පශු වෛද්‍යවරුන්ගේ සහ නිලධාරීන්ගේ කාර්යයට බාධා කළ හැකි බවත් ඔවුහු අනතුරු ඇඟවූහ.
පසුබිම
ඉදිරි පාදවල තුවාල සහිත තවත් සිද්ධි දෙකක් මෑතදී වාර්තා විය. වෙලිකන්ද ප්‍රදේශයේදී ඉදිරි පාදයක වෙඩි තුවාලයක් සහිත, වයස අවුරුදු 35ක් පමණ වූ සහ උස අඩි නවයහමාරක් පමණ වන අලියෙකුට සමීර කලින්ගුආරච්චි ප්‍රමුඛ ගිරිතලේ පශු වෛද්‍ය කණ්ඩායම ප්‍රතිකාර කළේය. සිප්පුකුලම ප්‍රදේශයේදී දකුණු ඉදිරි පාදයේ තුවාලයක් සහිත වල් අලියෙකුට අනුරාධපුර, පන්දුලගම පශු වෛද්‍ය කණ්ඩායමක් ප්‍රතිකාර කළේය.
සියඹලංගමුව ප්‍රදේශයේදී වෙඩි තුවාල ලැබූ අලියෙකුට ඔක්තෝබර් 15 වැනිදා තද වැසි මැද ප්‍රතිකාර කෙරිණි. වන ජීවී සෞඛ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ආචාර්ය ගංගා විජේසිංහ මහතාගේ අධීක්ෂණය යටතේ, පන්දුලගමේ ආචාර්ය චන්දන ජයසිංහ, නිකවැරටියේ ආචාර්ය ඉසුරු හේවාකොට්ටා සහ පින්නවල සත්වෝද්‍යානයේ පශු වෛද්‍ය ශල්‍යවෙද්‍යවරු මෙම කටයුතුවලට සහභාගි වූහ. අලියාගේ තත්ත්වය, ප්‍රතිකාර සහ අවශ්‍ය සංරක්ෂණ පියවර සමාලෝචනය කිරීමට පරිසර අමාත්‍ය ධම්මික පටබැඳි මහතා ද එහි සිටියේය.
රාත්‍රියේදී එම අලියාගේ ගමන් බිමන් නිරීක්ෂණය කිරීමට රාත්‍රී දර්ශන තාක්ෂණයෙන් සමන්විත ඩ්‍රෝන යානයක් යෙදවීමට තීරණය කෙරිණි. මීගලේවා සහ ගලගමුව රේන්ජ්වල ක්ෂේත්‍ර නිලධාරීන්ද රාත්‍රිය පුරා අලියා නිරීක්ෂණයට පත් කෙරිණි.
‘තිරප්පනේ ඇතා’ ලෙසද හඳුන්වන අග්බෝ, තිරප්පනේ ප්‍රදේශයේදී වෙඩි තුවාල ලැබ ඉතා බරපතළ තත්ත්වයක සිටි අතර, වන ජීවී පශු වෛද්‍යවරුන් සහ නිලධාරීන්ගේ ප්‍රතිකාර මගින් වසර කිහිපයකට පෙර සුවය ලැබීය.
මේ අතර, කාවන්තිස්සගේ මරණය පිළිබඳ විමර්ශනය කිරීමටත්, ජාතික අලි සංරක්ෂණ වැඩසටහනක් සඳහා නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමටත් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා විශේෂඥ කමිටුවක් පත් කර තිබේ.
මෙයින් අදහස් වන්නේ
අලි වාසස්ථාන අවට වැසියන්ට නිලධාරීන් දෙන ප්‍රධාන පණිවිඩය නම් රෝගී හෝ තුවාල ලත් අලි වෙතින් ඈත් වී සිටින ලෙසයි. සෙනඟ රැස්වීම සහ කැමරා නිසා අලියාගේ ආතතිය වැඩි වී පශු වෛද්‍ය කණ්ඩායම්වලට වැඩ කිරීම අසීරු විය හැකිය.
මෙම සිද්ධි නිසා රට පුරා රෝගී සහ තුවාල ලත් වල් අලි රැක ප්‍රතිකාර කිරීමේදී වන ජීවී නිලධාරීන්ට මුහුණ දීමට සිදු වන අඛණ්ඩ අභියෝග කෙරෙහි අවධානය යොමු වී තිබේ.
