මහ බැංකුවේ මුදල් මණ්ඩලයේ බලපත්‍රයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන පෞද්ගලික බැංකුවක් 2016 අංක 12 දරන තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම් පනත යටතේ “පොදු අධිකාරියක්” බව තොරතුරු දැනගැනීමේ කොමිෂන් සභාව තීන්දු කර තිබේ.
2026 ඔක්තෝබර් 21 දිනැති මේ තීන්දුව RTC/Appeal/1005/2025 අංක දරන අභියාචනයේදී ලබා දී ඇත. එය ප්‍රකාශයට පත් කළේ කොමිෂන් සභාවේ සභාපති දයාරත්න ලංකාපුර සහ කොමිෂන් සභික කිෂාලි පින්ටෝ ජයවර්ධන, ඒ. මොහොමඩ් නහියා යන අයයි.
අභියාචනය ඉදිරිපත් කළේ සනස ඩිවලොප්මන්ට් බැංකුවේ (SDB බැංකුව) ගනුදෙනුකරුවෙකු වන උදර රණසිංහ ය. ඔහුගේ ණයට අදාළ පොලී අනුපාතය සමාලෝචනය කළ ආකාරය ඔහු විමසා තිබිණි.
SDB බැංකුව ඔහුගේ තොරතුරු ඉල්ලීමට 2025 අප්‍රේල් 9 වනදා ඊමේල් මගින් පිළිතුරු දුන්නේය. එම පිළිතුරින් සෑහීමකට පත් නොවූ ගනුදෙනුකරුවා කොමිෂන් සභාවට අභියාචනය කළේය.
අභියාචනය විභාගයේදී බැංකුව කීවේ තමන් සිව්වතාවක් ඊමේල් මගින් තොරතුරු ලබා දී ඇති බවයි. 2007 අංක 7 දරන සමාගම් පනත යටතේ සංස්ථාපිත නිසා තමන් පනත යටතේ පොදු අධිකාරියක් නොවන බවද බැංකුව තර්ක කළේය.
කොමිෂන් සභාව එම ස්ථාවරය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. මුදල් මණ්ඩලයේ බලපත්‍රයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන පෞද්ගලික බැංකුවක් පනතේ පොදු අධිකාරියක නීතිමය අර්ථ දැක්වීමට අයත් වන බව එය තීන්දු කළේය.
පසුබිම
RTI පනතේ 3(1) වගන්තියට අනුව, පොදු අධිකාරියක සන්තකයේ, භාරයේ හෝ පාලනයේ ඇති තොරතුරු ලබා ගැනීමේ අයිතිය සෑම පුරවැසියෙකුට ඇත. මේ අයිතියට 5 වගන්තියේ දක්වා ඇති ව්‍යතිරේක බලපායි.
පනතේ 43 වගන්තියෙන් “පොදු අධිකාරිය” අර්ථ දක්වා ඇත. එහි (e) ඡේදය, ඒ සඳහා දක්වා ඇති කොන්දේසි සපුරාලන සමහර පෞද්ගලික ආයතන ද ආවරණය කරයි. කොමිෂන් සභාවේ තීන්දුවෙන් එම ඡේදය මුදල් මණ්ඩලයේ බලපත්‍රයක් ඇති පෞද්ගලික බැංකුවකට අදාළ කර ඇත.
අභියාචකයා වෙනුවෙන් නීතිඥ මනෝජා ගුණවර්ධන සහ හිමාෂි කුමාරතුංග පෙනී සිටි අතර, SDB බැංකුව වෙනුවෙන් නීතිඥ කේ.ඩී. ප්‍රේමරත්න සහ බී.එම්.පී. නයනතාරා පෙනී සිටියහ.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
මේ තීන්දුවෙන් බලපත්‍රලාභී පෞද්ගලික බැංකුවක් RTI පනතේ විෂය පථයට ගැනේ. ඒ නිසා 5 වගන්තියේ ව්‍යතිරේකවලට යටත්ව, රජයේ ආයතනයකින් මෙන් පුරවැසියෙකුට එම බැංකුවෙන්ද තොරතුරු ඉල්ලිය හැකිය.
මේ තීන්දුව ලැබුණේ ණයක පොලී අනුපාතයක් ගැන අභියාචනයකිනි. පොදු අධිකාරියකින් තොරතුරු ප්‍රතික්ෂේප වන පුද්ගලයන්ට මේ නඩුවේ අභියාචකයා කළාක් මෙන් RTI කොමිෂන් සභාවට අභියාචනය කළ හැකිය.
