කවන්තිස්ස ඇතා මිය ගියේ කෙසේදැයි තහවුරු කර ගැනීම සඳහා පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීමට ගල්ගමුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය සෙනසුරාදා නියෝග කළේය.

පරීක්ෂණය පවත්වා වාර්තාවක් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලෙස වෛද්‍ය නිලධාරීන්ට වැඩබලන මහේස්ත්‍රාත් කාංචන හතුරුසිංහ නියෝග කළේය. ඇතාගේ මරණය පිළිබඳ විධිමත් විමර්ශනයක් පවත්වා, ප්‍රගතිය අධිකරණයට දැන්විය යුතු බවද අධිකරණය නියෝග කළේය.

මළ සිරුර වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් ඉඩමක, අනාගතයේදී ඉඳිකටු ගත හැකි ආකාරයෙන් සහ ප්‍රමාණවත් ආරක්ෂාවක් සහිතව භූමදාන කරන ලෙස වැඩබලන මහේස්ත්‍රාත්වරයා නියෝග කළේය. මීගලෑව වනජීවී කාර්යාලයේ රේන්ජ් වන නිලධාරී ඩබ්ලිව්. වීරකෝන් ඇතුළු වනජීවී නිලධාරී කණ්ඩායමක් ඉදිරිපත් කළ කරුණු සලකා බැලීමෙන් පසු මෙම නියෝග නිකුත් විය. නඩුව පසුදිනෙක ගල්ගමුව ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් රවීන්ද්‍ර රංජන් බණ්ඩාර ඉදිරියේ කැඳවනු ඇත.

කවන්තිස්ස සිකුරාදා මිය ගියේ, සියඹලාන්ගමුව ප්‍රදේශයේ කඩා වැටී සිටියදී සොයා ගත් පසු, ඉදිරිපස දකුණු පාදයේ තුවාලයකට ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදීය. තුවාලය වෙඩි පහරක් බව වාර්තා වූ අතර, ඇතාට සති කිහිපයක් තිස්සේ පශු වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා දී තිබිණි.

විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස සෙනසුරාදා සියඹලාන්ගමුවට ගොස් අවසන් ගෞරව දැක්වීය. පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණය සඳහා විදේශ විශේෂඥයන්ගේ සහාය ලබා ගන්නා ලෙස ඔහු බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටි අතර, විමර්ශනය විනිවිදභාවයෙන් යුක්ත වීමට දේශීය සහ විදේශීය විශේෂඥයන් දෙපිරිසම සහභාගී විය යුතු බව පැවසීය. වසර කිහිපයකට පෙර සියඹලාන්ගමුව වැවේ අසලදී මුණගැසීමෙන් පසු ඇතාට කවන්තිස්ස යැයි නම තැබූ බව ප්‍රේමදාස පැවසීය.

වනජීවී සංරක්ෂණ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් රංජන් මාරසිංහ දෙපාර්තමේන්තුවේ ආරක්ෂණ ප්‍රයත්නයන් ආරක්ෂා කර කතා කළේය. “මේ ඇතාට වයස අවුරුදු 45කට වැඩි යැයි අපි ගණන් බලනවා. වනයේ ඇතුන් සාමාන්‍යයෙන් ජීවත් වන්නේ උපරිමයෙන් අවුරුදු 50 සිට 60 දක්වායි. මිනිස් ගණන් බැලීමේදී ඔහු අවුරුදු 80ක පුද්ගලයෙක් වගේ” යැයි ඔහු පැවසීය. ඇතා ආරක්ෂා කිරීමේදී සම්පූර්ණ අසාර්ථකත්වයක් සිදු වූවා යැයි පැවසූ යෝජනා ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

පසුබිම

ඇතාට වෙඩි තැබූ අය, ලැබූ ප්‍රතිකාර සහ මරණයේ තත්ත්වයන් පිළිබඳ ස්වාධීන විමර්ශනයක් කරන ලෙස පරිසරවේදීන් සහ විපක්ෂ දේශපාලනඥයන් ඉල්ලා සිටියහ. ඇත් 100කට වැඩි සංඛ්‍යාවකට GPS ලුහුබැඳීමේ කරපටි සවි කිරීමට දෙපාර්තමේන්තුව කලින් උත්සාහ කළත් ප්‍රායෝගික දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දුන් බව මාරසිංහ පැවසීය. කරපටියක් සවි කිරීමට ඇතා නිරාමිත කළ යුතු බවත්, එය විශේෂයෙන් වයසක ඇතුන්ට සෞඛ්‍ය අවදානම් ඇති කළ හැකි බවත් ඔහු පැවසීය.

දෙහිවල ජාතික සත්වෝද්‍යානයේ හිටපු පශු වෛද්‍ය නිලධාරී ආචාර්ය ජගත් ජයසේකර පැවසුවේ, ටොන් හතරේ සිට පහ දක්වා බරැති වල් ඇතෙකුට ප්‍රතිකාර කිරීම අපහසු සහ අවදානම් කාර්යයක් බවයි. ක්ෂේත්‍රයේදී ECG සහ රුධිර පරීක්ෂණ වැනි සාමාන්‍ය පරීක්ෂණ කිරීමට වෛද්‍යවරුන්ට බොහෝවිට නොහැකි බව ඔහු කීවේය. ප්‍රතිජීවක සහ වේදනා නාශක මුලින් දුරින් නිරාමිත තුවක්කු මගින් ලබා දිය හැකි අතර, මාත්‍රාව තීරණය කිරීමට ඇතාගේ බර ශරීර ප්‍රමාණයෙන් සහ පා සලකුණුවලින් ඇස්තමේන්තු කළ යුතුය.

ප්‍රතිකාර දිගටම කරගෙන යාමට වෛද්‍යවරුන්ට දින ගණනක් කිලෝමීටර් කිහිපයක් පුරා ඇතා පසුපස යාමට සිදු විය හැකි බව ආචාර්ය ජයසේකර පැවසීය. ටොන් ගණනක් බරැති රෝගී ඇතෙකු රෝහලකට ගෙන යාමද අතිශය අපහසු බැවින්, ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් ඇතා සොයා ගත් ස්ථානයේම ලබා දීමට සිදු වේ. පශු වෛද්‍ය කණ්ඩායමේ උත්සාහය නොතකා කවන්තිස්ස නැගී සිටිය නොහැකි තරම් දුර්වල වී මිය ගියේය.

ශ්‍රී ලංකාවේ වල් ඇතුන් නීතියෙන් ආරක්ෂා වන අතර, වෙඩි පහරවලින් සිදුවන තුවාල රට පුරා ඇතුන්ට ඇති තර්ජන අතර ඇතුළත් බව වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පවසයි.

මෙයින් අදහස් වන්නේ

පශ්චාත් මරණ වාර්තාව සහ අධිකරණය නියෝග කළ විමර්ශනය ඊළඟ පියවර වේ. දෙකම අධිකරණයට වාර්තා කරන ලෙස අධිකරණය නියෝග කර ඇති බැවින්, නඩුව නැවත කැඳවන විට සොයා ගැනීම් ගල්ගමුව අධිකරණය ඉදිරියට පැමිණීමට නියමිතය.

ඇතුන් සමඟ ජීවත් වන ප්‍රජාවන්ට සහ ප්‍රසිද්ධ ඇතුන් මත රඳා පවතින වනජීවී සංචාරක ව්‍යාපාරයට, තනි සතුන් ආරක්ෂා කිරීමට සහ වෙඩි තැබීම්වලට රාජ්‍යය ප්‍රතිචාර දක්වන ආකාරය පිළිබඳ ප්‍රශ්න මෙම සිදුවීමෙන් මතු වී ඇත. දෙපාර්තමේන්තුවේ අරමුණ සමස්ත ඇත් ජනගහනය ආරක්ෂා කිරීම බව අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා පවසා ඇත.