කොළඹ වරාය සංකීර්ණයෙන් සිදු වූ තෙල් කාන්දුවකින් නාගරික කාණුවක් සහ මුතුවල වෙරළ තීරයේ කිලෝමීටර් 3කට වැඩි ප්‍රදේශයක් අපවිත්‍ර වී ඇතැයි සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරිය (MEPA) ඉරිදා පැවසීය.

කාන්දු වී ඇත්තේ ධාරිතාව ටොන් 1,000ක් පමණ වන JCT අංක 108 ටැංකියෙන් බව අධිකාරිය කීය. කාන්දුව ඇති වන විට එය පිරී තිබූ බවට වාර්තා වේ. කාන්දුව සිදු වූයේ ඩ්‍රේන් කපාටයක් හානි වීමෙන් හෝ දෝෂ සහිත වීමෙන් යැයි සැලකෙන අතර, කාන්දු වූයේ ඩීසල් වර්ගයක් වන මැරීන් ගෑස් ඔයිල් (MGO) ය.

නොවැම්බර් 21 සෙනසුරාදා පෙරවරු 9.30ට පමණ මේ පිළිබඳ තොරතුරු ලැබුණු බව අධිකාරිය පැවසීය. එහි නිලධාරීන් ස්ථානයට ගොස් තත්ත්වය තක්සේරු කර, අදාළ ආයතනවලට තාක්ෂණික උපදෙස් ලබා දුන්හ. ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය පෙරවරු 10.30ට පමණ කාන්දුව නතර කළ නමුත්, ඒ වන විටත් ඩීසල් කොටසක් නාගරික කාණුවට ඇතුළු වී මුහුදට ගලා ගොස් තිබිණි.

බී-ගේට් නැංගුරම් ස්ථානය ද බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශයට අයත් ය. මුතුවල ධීවර වරාය අසල මුහුදට ඩීසල් ගලා ගියේ ප්‍රධාන කාණුවක් හරහා බව ශ්‍රී ලංකා වෙරළ ආරක්ෂක බලකාය කීය. බ්ලූමැන්ඩල් ප්‍රදේශයේ කොළඹ වරායේ ජය කන්ටේනර් පර්යන්තයට (JCT) අයත් ගබඩා ටැංකියකට සම්බන්ධ නළයක් හදිසියේ පුපුරා යාමෙන් මෙය සිදු වූ බව ද ඔවුහු කීහ.

වෙරළ ආරක්ෂක බලකායේ තෙල් කාන්දු කළමනාකරණ කණ්ඩායම කාණුවේ මුඛය අසල බාධක බූම් එකක් සවි කර තිබේ. වෙරළට පැමිණි ඩීසල් ඉවත් කිරීම ද ආරම්භ කර ඇත. ඉරිදා වන විටත් පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතු සිදු වන බව MEPA කීය. තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කරන බවත්, හානිය අවම කර වෙරළ යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට අදාළ ආයතන සමඟ කටයුතු කරන බවත් අධිකාරිය සඳහන් කළේය.

පසුබිම

MEPA යනු ශ්‍රී ලංකා ජල සීමාවල සමුද්‍රීය දූෂණය වැළැක්වීමට සහ ඊට මුහුණ දීමට වගකිව යුතු රාජ්‍ය ආයතනයයි. තෙල් කාන්දුවකදී තාක්ෂණික ක්‍රමවේදය අධිකාරිය තීරණය කරයි. මුහුදේත් වෙරළේත් පිරිසිදු කිරීම වෙරළ ආරක්ෂක බලකාය, වරාය අධිකාරිය වැනි ආයතන සිදු කරයි.

MGO යනු නැව් සහ වරාය උපකරණවල භාවිත වන පිරිපහදු කළ ඩීසල් ඉන්ධනයකි. බර ඉන්ධන තෙල්වලට වඩා සැහැල්ලු වුවත් වෙරළ අපවිත්‍ර කිරීමට සහ මුහුදු ජීවීන්ට හානි කිරීමට එයට හැකිය. සාමාන්‍යයෙන් එය පාවෙන බූම් යොදා, අතින් හෝ යන්ත්‍රවලින් එකතු කර ඉවත් කෙරේ.

ශ්‍රී ලංකාව මීට පෙර ද බරපතළ සමුද්‍රීය දූෂණවලට මුහුණ දී ඇත. 2021දී කොළඹ වෙරළ ආසන්නයේ එක්ස්-ප්‍රෙස් පර්ල් නෞකාව ගිනි ගෙන ගිලීමෙන් විශාල ජාතික පිරිසිදු කිරීමේ මෙහෙයුමක් සහ දිගු කාලීන වන්දි ආරවුලක් ඇති විය.

ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?

මුතුවල සහ ආසන්න ප්‍රදේශ වරායට ආසන්නව පිහිටි ධීවර ප්‍රජාවන් ජීවත් වන ස්ථානය. මුතුවල ධීවර වරාය අසල පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතු සිදු වන බව වෙරළ ආරක්ෂක බලකාය කී බැවින්, ඒවා අතරතුර බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශයේ ධීවර කටයුතුවලට සහ වෙරළ භාවිතයට බාධා සිදු විය හැකිය.

වෙරළ කවදා පිරිසිදු වේදැයි දැනගැනීමට වරාය අසල ධීවරයන් සහ පදිංචිකරුවන් MEPA, වෙරළ ආරක්ෂක බලකාය සහ වරාය අධිකාරිය වෙතින් තොරතුරු බලාපොරොත්තු වනු ඇත. කාන්දු වූ ඩීසල් ප්‍රමාණය හෝ පිරිසිදු කිරීමට ගතවන කාලය පිළිබඳ ඇස්තමේන්තුවක් අධිකාරීන් තවම ලබා දී නැත.