විදේශ විනිමය සංචිත ගොඩනඟන විට රුපියලට පීඩනයක් ඇති නොකරන බව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අධිපති නන්දලාල් වීරසිංහ පවසයි. මේ වසරේ සංචිත ඉහළ යාම මන්දගාමී වී ඇති බවද ඔහු පිළිගත්තේය.
කොළඹ කොටස් හුවමාරුව සහ ශ්‍රී ලංකා සුරැකුම්පත් හා විනිමය කොමිසම එක්ව සංවිධානය කළ “ප්‍රතිශක්තියේ සිට තිරසර වර්ධනයට” සම්මන්ත්‍රණයේදී ඔහු මෙසේ කීවේය. වෙළෙඳපොළේ ඉල්ලුම සහ සැපයුමට අනුව රුපියල සුමටව, ක්‍රමයෙන් චලනය වීමට මහ බැංකුව ඉඩ දෙන බව ඔහු පැවසීය.
“වෙළෙඳපොළේ අස්ථාවරත්වයක් ඇති නොකර අපි සංචිත ගොඩනඟනවා” යැයි වීරසිංහ කීය. “සංචිත ගොඩනඟමින් රුපියලේ අස්ථාවරත්වයක් ඇති කරන්නේ නැහැ.”
මේ වසරේ සංචිත ගොඩනැගීම මන්දගාමී වූයේ ඉන්ධන බිල් සඳහා ඩොලර් ඉල්ලුම විශාල වූ නිසා බව ඔහු පැවසීය. මැදපෙරදිග ගැටුමෙන් පසු ඉන්ධන සඳහා වැය කළ මුදල නොවන්නට, මහ බැංකුවට තවත් ඩොලර් බිලියන 2ක් රැස් කරගත හැකිව තිබූ බව අධිපතිවරයා කීය.
“2023දී වගේ අපිට හිතෙන තරම් සංචිත ගොඩනඟන්න සිදුවන අර්බුදයක් දැන් නැහැ. අපි දැන් ඉන්නේ වඩා හොඳ තැනක. ඒ නිසා සංචිත ගොඩනැගීමට සහ රුපියල අවප්‍රමාණය කිරීමට අපි ඉක්මන් වෙන්නේ නැහැ” යැයි ඔහු පැවසීය.
පසුබිම
මේ වසර අවසන් වන විට ඩොලර් බිලියන 8ක් පමණ සංචිත ගොඩනඟන බවට ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලට (IMF) පොරොන්දු වී ඇත. නවතම දත්තවලට අනුව සැප්තැම්බර් අග වන විට සංචිත ඩොලර් බිලියන 6.9ක් පමණ වූ අතර, එනම් එම මට්ටමට තවත් ඩොලර් බිලියන 1.1ක් පමණ අඩුය.
2022 මාර්තු මාසයේ සංචිතවල භාවිත කළ හැකි ප්‍රමාණය ඩොලර් මිලියන 20ක පමණ අවම මට්ටමකට වැටුණු විට රුපියල තියුනු ලෙස පහත වැටුණි. ඩොලරයට රුපියල් 360 පමණ වූ මට්ටමේ සිට එය යළි ශක්තිමත් වී දැන් 330 පමණ මට්ටමේ වෙළෙඳාම් කරයි.
මේ වසරේ මෙතෙක් ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව රුපියල සියයට 6.7කින් අවප්‍රමාණය වී ඇත. සැපයුම් පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාව මධ්‍යයේ ගෝලීය තෙල් මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගිය මැයි මාසයේ රුපියල වැඩිපුරම පහත වැටුණි.
දේශීය විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළෙන් ඩොලර් මිලදී ගැනීමෙන් මහ බැංකුවට සංචිත වැඩි කරගත හැකිය. විශාල ඩොලර් ප්‍රමාණයක් මිලදී ගත් විට ඩොලරයට ඉල්ලුම වැඩි වී රුපියල පහළට යා හැකි බැවින් මිලදී ගැනීමේ වේගය විනිමය අනුපාතයට බලපායි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
අධිපතිවරයාගේ අදහස්වලින් පෙනෙන්නේ රුපියල හදිසියේ නොව ක්‍රමයෙන් චලනය වනු ඇතැයි මහ බැංකුව අපේක්ෂා කරන බවයි. විනිමය අනුපාතය ආනයනික ඉන්ධන, බෙහෙත් සහ ආහාරවල මිලටත්, විදෙස්ගත ශ්‍රී ලාංකිකයන් රට වෙත එවන මුදලේ වටිනාකමටත් බලපායි.
සංචිත ගොඩනැගීම මන්දගාමී වීම නිසා වසර අවසන් වන විට ඩොලර් බිලියන 8ක IMF ඉලක්කයට තවමත් ළඟා වී නැත. මහ බැංකුව ප්‍රවේශම් වීමට තීරණය කළ බව අධිපතිවරයා කීවත් එම පරතරය පියවෙන දිනයක් ඔහු සඳහන් කළේ නැත.
ඉන්ධන ආනයනය තවමත් රටේ ඩොලර් සැපයුමට විශාල බරක් බව වීරසිංහගේ ප්‍රකාශයෙන් පෙනේ. ගෝලීය තෙල් මිල තවත් ඉහළ ගියහොත් එම ඉල්ලුම තවත් වැඩිවන බව අධිපතිවරයා මේ වසරේ අත්දැකීම් විස්තර කළ ආකාරයෙන් පැහැදිලිය.
