ඉන්දියාවෙන් ගෙන ආ රුපියල් කෝටි 350ක වටිනා වියළි මිරිස් කන්ටේනර් 120ක් පමණ තෙතමනය අධික බව පවසා මාස දෙකකට ආසන්න කාලයක් කොළඹ වරායේ රඳවා ඇති බව නිලධාරියෙක් පැවසීය.
මේ නිසා වියළි මිරිස් මිල ඉහළ ගොස් තිබේ. සිල්ලර වෙළෙඳපොළේ කිලෝවක් රුපියල් 1,800ක් පමණ වන අතර සුපිරි වෙළෙඳසලවල එය රුපියල් 2,000ට වැඩිය. මිරිස් කුඩු නිෂ්පාදකයින්ට ඉල්ලුම සපුරාලීමට නොහැකිව ඇත.
ප්රමිතියට අඩු තොග වෙළෙඳපොළට නිදහස් නොකරන බව මිල කෙසේ වුවත් රජය ස්ථාවරව සිටින බව අඟහරුවාදා පැවති සතිපතා කැබිනට් මාධ්ය හමුවේදී කැබිනට් ප්රකාශක ඇමති ආචාර්ය නලින්ද ජයතිස්ස කීය. ආරක්ෂිත ප්රමිති සපුරා නැති ආනයනික කන්ටේනර්, විශේෂයෙන් ආහාර කන්ටේනර්, නිදහස් කිරීමට ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනයත් (SLSI) සෞඛ්ය අමාත්යාංශයත් අවසර නොදෙන බව ඔහු පැවසීය. රඳවා ඇති කන්ටේනර් අතරින් සැලකිය යුතු ප්රමාණයක ප්රමිතියට අඩු මිරිස් තොග තිබූ බවද ඔහු කීය.
“ජනතාවගේ සෞඛ්යය සහ ආහාර ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් මෙම නීති ක්රියාත්මක කිරීම අපේ වගකීමයි” යැයි ආචාර්ය ජයතිස්ස කීය. වෙළෙඳපොළ මිල පහත දැමීමට අයෝග්ය ආහාර නිදහස් කළ නොහැකි බවද ඔහු පැවසීය.
මෙම කාරණය රජයට ඉදිරිපත් කළත් ප්රතිඵලයක් නොලැබුණු බව අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්ය ආනයනකරුවන් හා වෙළෙන්දන්ගේ සංගමයේ ලේකම් පී. සුබ්රමනියම් පැවසීය. සාමාන්යයෙන් නියැදි පරීක්ෂා කරන්නේ SLSI එකත් සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ ආහාර පාලන පරිපාලනයත් විසින් තෙතමනය සහ ඇෆ්ලටොක්සින් මට්ටම් සඳහා බව ඔහු කීය.
මුළු වියළි මිරිස් ප්රවාහනයේදී සහ තෙතමනය සහිත තත්ත්වයන් යටතේ ගබඩා කරන විට තෙතමනය උරා ගන්නා බව සුබ්රමනියම් කීය. අවසර ඇති තෙතමන මට්ටම සියයට 12ක් බවත්, එය අවම වශයෙන් සියයට 14ක් දක්වා ඉහළ නැංවීමට ආනයනකරුවන් බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින බවත් ඔහු පැවසීය. එල් නිඤෝ කාලගුණය යටතේ ඇති ආර්ද්රතාව නිසා වත්මන් සීමාව සපුරාලීම අපහසු බව ඔහු කීය. තෙතමනය සහ ඇෆ්ලටොක්සින් වෙන වෙනම තක්සේරු කළ යුතු වෙනස් සාධක දෙකක් බවද ඔහු කීය. අධික තෙතමනය ඇෆ්ලටොක්සින් මට්ටම ඉහළ දැමිය හැකි බව පිළිගත් ඔහු, වත්මන් ප්රමිතිය ආර්ද්රතාව අධික රටකට නොගැළපෙන බව තර්ක කළේය.
විකල්ප සැපයුම්කරුවන් ගැන අසන ලද විට, ශ්රී ලාංකික පාරිභෝගිකයන් හුරු වී ඇත්තේ දේශීය සහ ඉන්දීය මිරිස්වල රසයට බව සුබ්රමනියම් කීය. චීනයෙන් හෝ පාකිස්තානයෙන් ගෙන්විය හැකි වුවත්, චීනයෙන් ගෙන්වන්නේ නම් ඩීප් ෆ්රීසර් කන්ටේනර් අවශ්ය වන අතර එවිට තෙතමනය තවත් ඉහළ යන බව ඔහු කීය.
ඉන්දීය මිරිස් අපනයනකරුවන්ගේ සංගමය (Chillies Exporters Association of India) පසුගිය මාසයේ නිකුත් කළ මාධ්ය නිවේදනයකින් තම සාමාජිකයන්ට දැනුම් දී ඇත්තේ ශ්රී ලංකාවට රතු වියළි මිරිස් අපනයනය නැවත දැනුම් දෙන තෙක් අත්හිටුවන ලෙසයි. පවතින ගිවිසුම්වලට යටත්ව, අත්හිටුවන කාලය තුළ ශ්රී ලංකාවට නව අපනයන කැපවීම් නොකරන ලෙසද සංගමය ඉල්ලා ඇත.
සංගමය ආන්ද්ර ප්රදේශ් මහ ඇමති එන්. චන්ද්රබාබු නායිඩුට ලිපියක් යවමින් රාජ්ය තාන්ත්රික මැදිහත් වීමක් ඉල්ලා ඇත. එම ලිපියේ සඳහන් වන්නේ තෙතමනය පිළිබඳ නිරීක්ෂණ මත තොග කිහිපයක් දින 60කට වැඩි කාලයක් රඳවා ඇති බවත්, එක් තොගයක වටිනාකම ඉන්දීය රුපියල් ලක්ෂ 40කට වැඩි බවත්ය. වැඩ කරන ප්රාග්ධනය අහිමි වීම, වැඩි වන ඩිමරේජ් සහ කන්ටේනර් ගාස්තු සහ තත්ත්වය පිරිහීමේ අවදානම එහි සඳහන් කර ඇත.
පසුබිම
ඇෆ්ලටොක්සින් යනු තෙත් තත්ත්වයන්හි ගබඩා කළ ආහාරවල වැඩිය හැකි සමහර දිලීරවලින් නිපදවෙන විෂ ද්රව්යයකි. ඒ නිසා බොහෝ රටවල් ආනයනික කුළුබඩුවල තෙතමනයට සහ ඇෆ්ලටොක්සින්වලට සීමා පනවා ඇත. ශ්රී ලංකාවේදී ආනයනික ආහාර නිදහස් කිරීමට පෙර SLSI එකත් සෞඛ්ය අමාත්යාංශයත් පරීක්ෂා කරයි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
පරීක්ෂණවලින් අසමත් කන්ටේනර් වෙළෙඳපොළට නොපැමිණෙන බව රජයේ ස්ථාවරයයි. සියයට 12ක තෙතමන සීමාව ඉහළ නැංවීමේ තීරණයක් ගැන වාර්තා වී නැත. තොග රඳවා ඇති තාක් මිල ඉහළින්ම පවතින බව ආනයනකරුවෝ කියති.
ඉන්දීය අපනයනකරුවන්ගේ සංගමය නව තොග නවත්වන ලෙස සාමාජිකයන්ට දන්වා ඇති නිසා, රඳවා ඇති කන්ටේනර් පිළිබඳ ගැටලුව විසඳෙන තෙක් ඉන්දීය වියළි මිරිස් සැපයුම සීමිතව පැවතිය හැක.