රුවන්වැලි මහා සෑය අසල අනුරාධපුරයේ සිදු වූ ගැටුමක් සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට ගත් රාජාංගනයේ සද්ධාරතන නොවැම්බර් 26 දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කෙරිණි.
ඔහු අනුරාධපුර පොලීසියට කැඳවා ප්රශ්න කිරීමෙන් පසු නොවැම්බර් 18 වැනිදා බදාදා අත්අඩංගුවට ගත්තේය. එම සිද්ධියේදී සිදු වූ අවුල් සහගත හැසිරීම් පිළිබඳ චෝදනා ගැන ඔහුගෙන් ප්රශ්න කෙරුණි.
ගැටුම ඇති වූයේ නොවැම්බර් 12 වැනිදා අනුරාධපුර පූජා නගරයේදී ය. එහි සත්යග්රහ භූමියක බලංගොඩ කස්සප හිමියන් ඇතුළු පිරිසක් ආමරණාන්ත උපවාසයක් කරමින් සිටියහ. සද්ධාරතන ප්රමුඛ පිරිසක් එහි පැමිණ උපවාසකයන් සමඟ වාද විවාදයක යෙදුණු බව සිද්ධිය පිළිබඳ වාර්තාවල සඳහන් වේ.
වාද විවාදය ගැටුමක් දක්වා දුර දිග ගියේය. සද්ධාරතනගේ හිසට තුවාල සිදු වී ඔහු රෝහල්ගත කෙරිණි. පොලිසිය මැදිහත් වී බලංගොඩ කස්සප හිමියන් ඇතුළු කිහිප දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගත්තේය.
මේ අතර සිවිල් ක්රියාකාරිකයන් පිරිසක් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට (CID) පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කළහ. සද්ධාරතන භික්ෂුවක් ලෙස තමන්ව හඳුන්වා ගනිමින් සිටින්නේ කෙසේදැයි ඔවුහු ප්රශ්න කළහ. බෞද්ධ කටයුතු පිළිබඳ දෙපාර්තමේන්තුව පවත්වාගෙන යන උපසම්පදා භික්ෂූන්ගේ ලේඛනයෙන් ඔහුගේ නම ඉවත් කර ඇති බව ඔවුහු පැවසූහ. නීතිමය පියවර ගන්නැයි ඔවුහු ඉල්ලා සිටියහ.
ක්රියාකාරිකයන් පෙන්වා දුන්නේ 1931 අංක 19 දරන විහාරස්ථාන හා දේවාලගම් ආඥාපනතේ 42 වැනි වගන්තියයි. ලියාපදිංචි භික්ෂුවක් ලෙස බොරුවට පෙනී සිටින අයට එරෙහිව පියවර ගැනීමට එමගින් ඉඩ සලසයි. දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ වෙස්වලාගැනීම පිළිබඳ විධිවිධාන ද ඔවුහු සඳහන් කළහ. වරදක් සිදු වී ඇත්දැයි සොයා බලන ලෙස CID එකෙන් ඉල්ලා සිටියහ.
සමාජ මාධ්යවල අපහාසාත්මක ප්රකාශ කිරීම සහ අනෙක් භික්ෂූන්ට වාචිකව පහර දීම ගැන ද ඔවුහු සද්ධාරතනට චෝදනා කළහ. අනුරාධපුර සිද්ධියට සම්බන්ධ පිරිස සංවිධානය කිරීමේ ප්රධාන භූමිකාවක් ඔහු ඉටු කළ බවත්, එම ගැටුමෙන් භික්ෂු සමාජයේ කීර්තියට හානි වූ බවත් ඔවුහු පැවසූහ. මේවා ක්රියාකාරිකයන්ගේ චෝදනා පමණක් වන අතර අධිකරණයේදී ඒවා පරීක්ෂා කර නොමැත.
පසුබිම
විනය පරීක්ෂණයකින් පසු සද්ධාරතන රාමඤ්ඤ මහා නිකායෙන් නෙරපා හැරියේ යැයි කලින් වාර්තා විය. රාමඤ්ඤ මහා නිකාය ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන භික්ෂු නිකාය තුනෙන් එකකි. අනෙක් දෙක සියම් සහ අමරපුර නිකායයි.
රුවන්වැලි මහා සෑය ශ්රී ලංකාවේ වඩාත්ම ගෞරවයට පාත්ර වන බෞද්ධ ස්මාරකවලින් එකකි. එය පිහිටා ඇත්තේ රටේ පුරාතන අගනුවර වූ අනුරාධපුරයේ ය. සෑම වසරකම විශාල වන්දනාකරුවන් පිරිසක් එහි පැමිණේ. ඒ අවට පූජා නගරය පූජනීය ස්ථානයක් වන අතර, සමහර විට මහජන විරෝධතා පැවැත්වෙන තැනක් ද වේ.
රිමාන්ඩ් නියෝගයක් යනු මහේස්ත්රාත්වරයකුගේ නියෝගයෙන් ඊළඟ නඩු විභාගය දක්වා සැකකරුවකු රඳවා තබා ගැනීමයි. එය වරදකරු කිරීමක් නොවේ. ඉදිරිපත් වන සාක්ෂි අනුව චෝදනා ගැන අධිකරණය තීරණය කරයි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
දැනට සද්ධාරතන නොවැම්බර් 26 දක්වා රඳවා තබාගනු ලැබේ. එදින නැවත නඩුව කැඳවෙයි. ක්රියාකාරිකයන්ගේ පැමිණිල්ල විභාග කරනවාද යන්න තීරණය කරන්නේ CID එක ය. චෝදනා ගොනු වුවහොත් අධිකරණය තීරණය කරයි.
නෙරපා හැරීමකින් පසුව සිවුරු ඇඳගෙන භික්ෂුවක් ලෙස පෙනී සිටින අයට නීතිය බලපාන ආකාරය ගැන ද මෙම සිද්ධියෙන් ප්රශ්නයක් මතු වෙයි. පැමිණිල්ල ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ විහාරස්ථාන හා දේවාලගම් ආඥාපනත සහ දණ්ඩ නීති සංග්රහය මත පදනම්වය. එබැවින් ඕනෑම ප්රතිඵලයක් තීරණය වන්නේ එම නීති යටතේ ය.