2027 මැයි දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ ලක්ෂ 10ත් ලක්ෂ 14.9ත් අතර පිරිසකට මානුෂීය ආහාර ආධාර අවශ්‍ය විය හැකි බව සාගත කල් ඇතිව අනතුරු ඇඟවීමේ ජාලයේ (FEWS NET) නවතම වාර්තාවේ සඳහන් වේ.

2026 ඔක්තෝබර් සිට 2027 ජනවාරි දක්වා කාලයේ රට පුරා “පීඩාකාරී” (IPC අදියර 2) ආහාර සුරක්ෂිතතා තත්ත්වයක් පවතිනු ඇතැයි වාර්තාව පවසයි. 2026 යල කන්නයේ අස්වැන්නෙන් ගෙවල්වල තිබූ ආහාර තොග අඩු වන නිසා පවුල්වලට වෙළඳපොලෙන් මිල දී ගැනීමට සිදුවන බව එහි සඳහන්ය.

අඩු ආදායම්ලාභී වතු කම්කරුවන්, දුගී වෙරළබඩ ධීවර ප්‍රජාවන් සහ නාගරික දුප්පතුන් අතර පීඩනය වැඩිම වන්නේ ඔක්තෝබර් සිට ජනවාරි දක්වා කාලයේදීය. ආහාර ආධාර අවශ්‍යතාව ඔක්තෝබර් සිට දෙසැම්බර් දක්වා උච්චතම මට්ටමට පැමිණෙන බව පුරෝකථනයයි. එහෙත් 2026 ඔක්තෝබර් සිට 2027 මැයි දක්වා කාලයේ මහා පරිමාණ මානුෂීය ආහාර ආධාර අවශ්‍ය නොවනු ඇතැයි FEWS NET අපේක්ෂා කරයි.

මූල්‍ය උද්ධමනය ජනවාරියේ සියයට 2.3 සිට ඔක්තෝබරයේ සියයට 8.3 දක්වා ඉහළ ගිය බව වාර්තාව කියයි. ජනවාරි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා රුපියල ඩොලරයට සාපේක්ෂව සියයට 6.2කින් අවප්‍රමාණය විය. ජනවාරි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා ඩීසල් සහ ගෑස් මිල සියයට 41කින් පමණ ඉහළ ගියේ ගෝලීය බලශක්ති සහ නැව්ගත කිරීමේ පිරිවැය වැඩිවීම නිසා යැයි වාර්තාව පවසයි. ඒ නිසා ආහාර ප්‍රවාහනය, ගොවිතැන සහ ධීවර කර්මාන්තයේ පිරිවැය වැඩි විය.

2027 පෙබරවාරියේ සිට, විශේෂයෙන් වියළි කලාපයේ, තත්ත්වය යහපත් වනු ඇතැයි වාර්තාව කියයි. 2026/27 මහ කන්නයේ අස්වැන්නෙන් ගෙවල්වල ආහාර තොග නැවත පිරෙන අතර කෘෂි රැකියාද වැඩි වේ. 2027 ජනවාරි සිට මාර්තු දක්වා අපේක්ෂිත අස්වැන්න සාමාන්‍යයෙන් හොඳ මට්ටමක, පසුගිය වසර පහේ සාමාන්‍යයට ආසන්න මට්ටමක පවතිනු ඇත.

එසේ වුවත් සහල් මිල වසර පහක සාමාන්‍යයට වඩා ඉහළින් පවතිනු ඇත. සැප්තැම්බරයේ කොළඹ නාඩු සහ සම්බා සහල් සිල්ලර මිල එම සාමාන්‍යවලට වඩා පිළිවෙළින් සියයට 11කින් සහ සියයට 5කින් ඉහළ බව වාර්තාව සඳහන් කරයි.

පසුබිම

FEWS NET යනු ආහාර සුරක්ෂිතතාව නිරීක්ෂණය කරමින් රට අනුව නිතිපතා වාර්තා නිකුත් කරන ජාත්‍යන්තර ජාලයකි. එය භාවිත කරන්නේ අදියර පහකින් යුත් ඒකාබද්ධ ආහාර සුරක්ෂිතතා අදියර වර්ගීකරණයයි (IPC). 2 වන අදියර වන “පීඩාකාරී” යනු පවුල්වලට අවම ආහාර අවශ්‍යතා සපුරා ගත හැකි වුවත්, වියදම් කපා හැරීම හෝ වත්කම් විකිණීමකින් තොරව සමහර අත්‍යවශ්‍ය ආහාර නොවන වියදම් දැරිය නොහැකි තත්ත්වයයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන වගා කන්න දෙකකි. මහ කන්නය විශාලතම අතර අස්වනු නෙලන්නේ සාමාන්‍යයෙන් ජනවාරි සිට මාර්තු දක්වාය. යල කන්නය වසරේ මැද කාලයේ පවතී. දෙවන අන්තර් මෝසම් සහ ඊසාන දිග මෝසම් වැසි නිසා ගංවතුර, තද සුළං, නායයෑම් සහ කැළඹිලි සහිත මුහුද ඇති විය හැකි අතර එය ගොවිතැන සහ ධීවර කටයුතුවලට බාධා කළ හැකි බව වාර්තාව කියයි.

2027 මාර්තු සහ අප්‍රේල් මාසවල පළමු අන්තර් මෝසම් කාලයේ සාමාන්‍යයට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් අපේක්ෂා කරන බවත්, එයින් ජල සම්පාදනය සීමා වී ඊළඟ යල කන්නයේ ඉඩම් සකස් කිරීම සහ වගාව ප්‍රමාද විය හැකි බවත් වාර්තාව අනතුරු අඟවයි. විශේෂයෙන් වැසි ජලයෙන් වගා කරන ප්‍රදේශවල සහ වාරිමාර්ග අඩු ප්‍රදේශවල එය බලපායි.

ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?

ආහාර සහ අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍ය වියදම් දෙකම දැරීමට මෙය දුෂ්කර කාලයක් වනු ඇතැයි වාර්තාව පෙන්වා දෙයි. විශේෂයෙන් අනියම් කෘෂි වැටුප් මත යැපෙන අයට සහ මුහුද කැළඹීම නිසා රැකියා දින අඩු වන ධීවරයන්ට එය බලපායි.

2027 මැයි දක්වා ප්‍රධාන ආහාර තොග සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රමාණවත් මට්ටමක පවතිනු ඇති නිසා පීඩනය ඇත්තේ තොග හිඟයට වඩා පවුල්වලට දැරිය හැකි මිල ගැනය. පෙබරවාරි සහ මාර්තු මාසවල මහ කන්න අස්වැන්න වෙළඳපොලට පැමිණි පසු සහල් මිල මද වශයෙන් අඩු වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළත්, මිල මෑත සාමාන්‍යවලට වඩා ඉහළින් පවතිනු ඇත.