කොළඹ, ගාල්ල, රත්නපුර ඇතුළු රට පුරා ප්‍රදේශ කිහිපයක දක්නට ලැබෙන කහ සහ සුදු සමනලුන් දහස් ගණනක් යනු සෘතුමය සංක්‍රමණයක් මිස ආපදාවක පෙරනිමිත්තක් නොවන බව විශේෂඥයෝ කියති.
සමාජ මාධ්‍යවල සංසරණය වන වීඩියෝ සහ ඡායාරූපවල සමනලුන් විශාල සමූහ වශයෙන්, බොහෝ විට එකම දිශාවකට ගමන් කරන ආකාරය පෙනේ. මෙය මහජන අවධානයට ලක්ව ඇත.
මෙය මෝසම් වැසි, වෘක්ෂලතා වෙනස්කම් සහ බෝවීමේ රටාව හා සම්බන්ධ සංසිද්ධියක් බව Fact Crescendo Sri Lanka පළ කළ පැහැදිලි කිරීමක සඳහන් විය. ගම්මිරිස් සමනලා, පුල්ලි සමනලා, ලසුගෙඩි සමනලා ඇතුළු විවිධ විශේෂ මීට අයත් වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ සමනල සංක්‍රමණ සාමාන්‍යයෙන් කාල දෙකකදී සිදු වන බව විශේෂඥයෝ කියති. ප්‍රධාන සංක්‍රමණය ඔක්තෝබර් සිට දෙසැම්බර් දක්වාත්, කුඩා ගමනක් මාර්තු සිට අප්‍රේල් දක්වාත් සිදු වේ.
මෝසම් වැසි නිසා වියළි කලාපයේ වගේම අනෙක් ප්‍රදේශවල ආහාර ශාක වැඩී සමනලුන්ට හොඳ බෝවීමේ පරිසරයක් හැදෙන බව ශ්‍රී ලංකා සමනල සංරක්ෂණ සංගමයේ හිටපු සභාපතිනියක් Fact Crescendo වෙත පැවසුවාය. ඉන්පසු වැඩි වූ සමනල ගහනය සුළඟ සහ සුදුසු ශාක තිබීම අනුව රට පුරා පැතිරෙයි. කොළඹ බොරැල්ල ප්‍රදේශයේ සමනලුන් නැගෙනහිරේ සිට බටහිරට ගමන් කරන අයුරු ඇය පුද්ගලිකව දුටු බවද පැවසීය.
පසුබිම
Taprobanica විද්‍යාත්මක සඟරාවේ පළ වූ 2024 අධ්‍යයනයක් මගින් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රධාන සමනල සංක්‍රමණ මාර්ග හඳුනා ගැනිණි. සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය කපිල දිසානායක ඇතුළු පර්යේෂකයන් එයට සම්බන්ධ වූහ. ස්ථාන 60කින් තොරතුරු රැස් කළ එම අධ්‍යයනයට අනුව එක් ප්‍රධාන මාර්ගයක් ගමන් කරන්නේ ගිණිකොණ දිශාවේ සිට වයඹ දිශාව කරා ය.
කුමන ජාතික උද්‍යානය අසල සිට විල්පත්තුව දෙසට කිලෝමීටර් 280ක් පමණ දුර දින තුනතුනහතරක් තුළ ගමන් කළ බව පර්යේෂකයෝ නිරීක්ෂණය කළහ. සංක්‍රමණය වන ලසුගෙඩි විශේෂවල සාමාන්‍ය පියාසර වේගය පැයට කිලෝමීටර් 11ක් පමණ යැයි ගණන් බලා ඇත.
සමනලුන් ශ්‍රී පාදය (සමනල කන්ද) දෙසට යන බවට බොහෝ දෙනෙක් විශ්වාස කරති. සමහර සමනලුන් සහකරුවන් සොයා ගැනීමට උස් ස්ථාන අවට රැස් වන බවත්, එය “හිල්-ටොපින්” ලෙස හැඳින්වෙන බවත් විශේෂඥයෝ කියති. එහෙත් සංක්‍රමණය වන සමනලුන් බොහෝමයක් ශ්‍රී පාදය දෙසට නොව වයඹ දෙසට යන බව පර්යේෂණවලින් පෙනේ.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
මෙම සමනල සංචාරය සුළි කුණාටුවක් හෝ වෙනත් ආපදාවක් ගැන ඉඟි කරන බවට අනුමාන පැතිර ගොස් ඇත. එහෙත් සමනල සංක්‍රමණයක් විශාල ආපදාවක් පුරෝකථනය කරන බවට තහවුරු වූ විද්‍යාත්මක සාක්ෂියක් නැති බව විශේෂඥයෝ කියති.
සමනලුන් වායුගෝලීය පීඩනයට, ආර්ද්‍රතාවයට, උෂ්ණත්වයට සහ සුළඟට සංවේදී වුවත් ඔවුන්ගේ ගමන නිල අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස සැලකිය නොහැකි බවද ඔවුහු කියති. මහජනතාවට අදාළ කාලගුණ අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කරන්නේ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවයි.
දේශගුණික විපර්යාස, අක්‍රමවත් වැසි සහ ආක්‍රමණශීලී ශාක පැතිරීම සමනලුන්ට වැඩෙන තර්ජන බවද විශේෂඥයෝ කියති. දැන් විශාල සංඛ්‍යාවක් දක්නට ලැබුණත් සමනල ගහනය සහ ප්‍රධාන සංක්‍රමණ ඓතිහාසික මට්ටම්වලට වඩා අඩු වී ඇති බව පර්යේෂණවලින් පෙනේ.
