ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු විශාල පරිමාණ බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධතිය (BESS) කොළොන්නාව ග්‍රිඩ් උපපොළේ ඉදි කිරීමේ කොන්ත්‍රාත්තුවට කැබිනට් මණ්ඩලය අනුමැතිය දුන්නේ ය.
ජාතික විදුලි පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීමටත් පුනර්ජනනීය බලශක්තිය විදුලි පද්ධතියට ඒකාබද්ධ කිරීමටත් මෙගාවොට් පැය 100ක බැටරි පද්ධතියක් ස්ථාපනය කිරීම මෙම ව්‍යාපෘතියට ඇතුළත් ය.
ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක වන්නේ ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවේ (ADB) මූල්‍ය ආධාර ඇතිව විදුලි ජාලය ශක්තිමත් කිරීමේ සහ පුනර්ජනනීය බලශක්ති ඒකාබද්ධ කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය යටතේ ය.
ජාත්‍යන්තර තරඟකාරී ප්‍රසම්පාදන ක්‍රමය යටතේ ලංසු හතරක් ලැබී තිබේ. ලංසු ඇගයීමෙන් සහ ඉහළ මට්ටමේ ප්‍රසම්පාදන කමිටුවේ නිර්දේශයෙන් පසු, Ceylex Engineering (Pvt) Ltd සහ Xingneng Electric Power Construction Co. Ltd ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාරයට කොන්ත්‍රාත්තුව ලබා දීමේ බලශක්ති ඇමතිවරයාගේ යෝජනාවට කැබිනට් මණ්ඩලය අනුමැතිය දුන්නේ ය.
කොන්ත්‍රාත්තුවේ වටිනාකම බදු හැර යුරෝ මිලියන 2.61ක් සහ රුපියල් කෝටි 55.5ක් වේ.
පසුබිම
බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධතියක් විදුලිය බහුල වේලාවල ගබඩා කර, ඉල්ලුම ඉහළ යන විට හෝ උත්පාදනය අඩු වන විට නිකුත් කරයි. මෙගාවොට් පැය 100ක් යනු බැටරිවල රඳවා ගත හැකි ශක්තිය පෙන්වන ප්‍රමාණයකි. එයින් මෙගාවොට් 100ක බලයක් පැයක් සැපයිය හැකි ය.
සූර්ය සහ සුළං බලාගාරවලින් විදුලිය නිපදවෙන්නේ හිරු එළිය තිබෙන විට හෝ සුළං හමන විට පමණි. එම නිසා ඒවායේ නිෂ්පාදනය දවස පුරා වෙනස් වේ. මෙම උච්චාවචනය සමතුලිත කිරීමටත් ජාලයේ සංඛ්‍යාතය සහ වෝල්ටීයතාව ස්ථාවරව තබා ගැනීමටත් විදුලි ජාල මෙහෙයුම්කරුවන් සාමාන්‍යයෙන් ගබඩා පද්ධති භාවිත කරයි.
විදුලි සැපයුමේ පුනර්ජනනීය බලශක්තියේ කොටස වැඩි කිරීමට ශ්‍රී ලංකාව ඉලක්ක තබා ගෙන තිබේ. ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයට (CEB) පෙරත් ජාතික විදුලි පද්ධතියේ හදිසි සැපයුම් වෙනස්කම් කළමනාකරණය කිරීමට සිදු වී තිබේ. කැබිනට් තීරණයේ දැක්වෙන්නේ නව ගබඩා පද්ධතිය ජාලය ශක්තිමත් කිරීමටත් වැඩි පුනර්ජනනීය විදුලියක් ජාලයට ගෙන ඒමටත් උපකාරී වන බව ය.
ජාත්‍යන්තර තරඟකාරී ප්‍රසම්පාදන ක්‍රමය විවිධ රටවල සමාගම්වලට විවෘත ලංසු ක්‍රමයකි. ADB වැනි බහුපාර්ශ්වික ණය දෙන්නන් මුදල් සපයන ව්‍යාපෘති සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි තරඟකාරී නීතිරීති අනුගමනය කරයි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
ගෘහස්ථ සහ ව්‍යාපාරික පාරිභෝගිකයන් සඳහා විශාල පරිමාණ ගබඩා පද්ධතියේ අරමුණ වන්නේ ජාතික විදුලි ජාලයට සූර්ය හා සුළං බලය වැඩි වශයෙන් එක් වන විට වඩාත් ස්ථාවර සැපයුමක් ලබා දීම ය. ශක්තිමත් ජාලයකට පද්ධතියට උරා ගත නොහැකි වේලාවල පුනර්ජනනීය බලාගාර අක්‍රිය කිරීමේ අවශ්‍යතාව අඩු කළ හැකි ය.
කොළොන්නාව පද්ධතිය අවසන් වන දිනයක් හෝ එය විදුලි ගාස්තුවලට බලපාන ආකාරයක් කැබිනට් තීරණයේ සඳහන් නොවේ. බිල්පත්වලට සිදු වන ඕනෑම බලපෑමක් රඳා පවතින්නේ ව්‍යාපෘතිය මෙහෙයවන ආකාරය සහ අධිකාරීන් පසුව ගන්නා තීරණ මත ය.
