අලුතින් ගැසට් කළ ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරන බව කියමින් ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය (BASL) ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට විශේෂ නිර්ණය ඉල්ලුම්පතක් ඉදිරිපත් කළේය.
මෙම පනත් කෙටුම්පතත්, සංවිධිත අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පතත් විධායකයට අසාමාන්‍ය බලතල ලබා දෙන බව නීතිඥ සංගමය නිවේදනයක් මගින් කීය. ඒවායින් අධිකරණ අධීක්ෂණය සහ පුද්ගල නිදහස සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වන බවද එහි සඳහන්ය. ත්‍රස්තවාද පනත් කෙටුම්පත දැනට තිබෙන ආකාරයෙන්ම ඉවත් කර ගන්නා ලෙසත්, සංවිධිත අපරාධ පනත් කෙටුම්පත සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කර ගන්නා ලෙසත් එම සංගමය රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
ත්‍රස්තවාද පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ උපදේශන කමිටුවලට සහභාගි වූ බව සංගමය කීය. එහෙත් ගැසට් කළ කෙටුම්පත අනුමත කෙටුම්පතින් බොහෝ සේ වෙනස් වී ඇති බවත්, ඒ ගැන කමිටු සාමාජිකයන්ට දැනුම් දී නැති බවත් එහි සඳහන්ය. ව්‍යවස්ථාවේ 3, 4(d), 10, 11, 12, 13, 14 සහ 14A ව්‍යවස්ථා යටතේ සහතික කර ඇති මූලික අයිතිවාසිකම් මෙම කෙටුම්පතින් උල්ලංඝනය වන බව ඉල්ලුම්පතේ තර්ක කර ඇත.
ත්‍රස්තවාද පනත් කෙටුම්පතේ අනිවාර්ය රිමාන්ඩ් විධිවිධානය නිසා මහේස්ත්‍රාත්වරයාගේ අභිමතය ඉවත් වන බව සංගමය පෙන්වා දුන්නේය. ඇප ලබා දිය හැක්කේ මහාධිකරණයට පමණක් වීම, දීර්ඝ රඳවා ගැනීමට අධිකරණ අනුමැතිය අවශ්‍ය නොවීම සහ තහනම් කිරීමේ බලය ජනාධිපති ධුරයේ කේන්ද්‍රගත වීම ඒ අතරේය. මෙම වෙනස්කම් ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ (PTA) අභිමතානුසාර භාවිතයට සමාන බව කී සංගමය, නීතීඥ හෙජාස් හිස්බුල්ලාව දීර්ඝ කාලයක් රඳවා තබාගත් සිද්ධිය උදාහරණයක් ලෙස දැක්වීය.
සංවිධිත අපරාධ පනත් කෙටුම්පත ජනතාව සමග උපදේශනයකින් තොරව සකස් කළ බවත්, එය අධික ලෙස පුළුල් රෙගුලාසි ක්‍රමයක් ඇති කරන බවත් සංගමය කීය. වසර හතරකට වඩා සිර දඬුවම් ලැබිය හැකි වැරදි මෙන්ම, ප්‍රකාශන හිමිකම, වන සංරක්ෂණය සහ අබ්කාරි වැනි කරුණු ආවරණය වන පනත් 50ක් පමණ ද බරපතළ අපරාධ ලෙස සලකා, අර්ථ දැක්වීමක් නැති සංවිධිත කණ්ඩායම් හා සම්බන්ධ කර ඇති බව එහි සඳහන්ය. ඒ නිසා සාමකාමී විරෝධතා, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාකාරකම් සහ සිවිල් සමාජ කටයුතු අපරාධකරණයට ලක් වීමේ අවදානමක් ඇති බව සංගමය කීය.
අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයාට වසරක් දක්වා රඳවා තැබීමේ නියෝග කෙලින්ම නිකුත් කළ හැකි බවත්, පොලිසියට දෙන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගන්නා බවත්, සාක්ෂි භාරය මාරු වන බවත් සංගමය පැවසීය. එය නිර්දෝෂීභාවය පිළිබඳ උපකල්පනයට පහර දෙන බව එහි සඳහන්ය.
අස්ථානගත කමිටු වාර්තා සහ මතභේද ප්‍රසිද්ධ කරන ලෙසත්, කමිටුව අනුමත කළ ආරක්ෂණ යළි ඇතුළත් කරන ලෙසත්, PTA කඩිනමින් අහෝසි කරන ලෙසත් සංගමය රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
පසුබිම
ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත 1979දී තාවකාලික පියවරක් ලෙස පනවන ලදී. එය දශක ගණනක් බලාත්මකව පවතී. එය අහෝසි කරන බවට හෝ ආදේශ කරන බවට පසුගිය රජයන් පොරොන්දු වී ඇත. එහි රඳවා තබාගැනීමේ විධිවිධාන දේශීය සහ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ විවේචනය කර ඇත.
ව්‍යවස්ථාවේ 121 වැනි ව්‍යවස්ථාව යටතේ පනත් කෙටුම්පතක් පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝගපත්‍රයට ඇතුළත් කළ පසු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී අභියෝගයට ලක් කළ හැකිය. කෙටුම්පතේ සමස්තය හෝ කොටස් ව්‍යවස්ථාවට පටහැනිද යන්න ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කර කථානායකවරයාට දන්වයි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
ගැසට් කළ ආකාරයෙන්ම පනත් කෙටුම්පත සම්මත වුවහොත්, ත්‍රස්තවාදී චෝදනා මත අත්අඩංගුවට ගන්නා අයව රිමාන්ඩ් කිරීම, ඇප දීම සහ රඳවා තැබීම වෙනස් වේ. සංවිධිත අපරාධ පනත් කෙටුම්පතේ පුළුල් අර්ථ දැක්වීම්වලින් විරෝධතා සහ වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග වැනි සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරකම්ද ආවරණය විය හැකි බව සංගමය කියයි.
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ නිර්ණයෙන් පෙනී යන්නේ කිසියම් විධිවිධානයකට පාර්ලිමේන්තුවේ විශේෂ බහුතරයක් අවශ්‍යද, නැතහොත් කෙටුම්පත් ඉදිරියට යාමට පෙර සංශෝධනය කළ යුතුද යන්නයි.
