බදු පැහැර හැරීම්, මුදල් විශුද්ධිකරණය සහ ඒ හා සම්බන්ධ මූල්‍ය අපරාධවලට එරෙහිව එක්ව කටයුතු කිරීමට දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව සහ උපවරි දෙපාර්තමේන්තුව අවබෝධතා ගිවිසුමකට (MoU) අත්සන් තැබීය.
මෙම ගිවිසුමෙන් දෙපාර්තමේන්තු දෙක අතර තොරතුරු හුවමාරු කරගැනීමට සහ ලැබෙන තොරතුරු මත සමාන්තරව විමර්ශන පැවැත්වීමට ඒකාබද්ධ ක්‍රමවේදයක් ස්ථාපිත වේ.
බදු පැහැර හැරීම් ඉලක්ක කරගත් විගණන කටයුතු පුළුල් කිරීම, නීතිවිරෝධී මූල්‍ය ගලායාම අවම කිරීම සහ ආදායම් එකතු කිරීමේ ක්‍රියාපටිපාටි පහසු කිරීම මෙහි අරමුණු වේ. රජයේ ආදායම් ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට රාජ්‍ය සම්පත් වඩාත් ඵලදායී ලෙස යෙදවීමද අරමුණු කර ඇත.
ගිවිසුම අත්සන් කළේ ඔක්තෝබර් 21 බදාදා පෙරවරු 9.00ට මුදල් අමාත්‍යාංශයේදීය. භාණ්ඩාගාර නියෝජ්‍ය ලේකම් ඒ. එන්. හපුගල මහතාගේ අනුග්‍රහය එයට ලැබිණි.
දේශීය ආදායම් කොමසාරිස් ජනරාල් රුක්දේවි ප්‍රනාන්දු සහ උපවරි කොමසාරිස් ජනරාල් එම්. බී. එන්. ඒ. පේමරත්න තම දෙපාර්තමේන්තු වෙනුවෙන් අත්සන් කළහ.
පසුබිම
2026 අංක 16 දරන මුදල් විශුද්ධිකරණ වැළැක්වීමේ (සංශෝධන) පනතට අනුව මෙම ගිවිසුමට එළඹී ඇත. 2026 අගෝස්තු 4 සිට බලපැවැත්වෙන මෙම සංශෝධනවලින් දේශීය ආදායම් පනතේ 189 වගන්තිය යටතේ බදු පැහැර හැරීමේ වරද සහ උපවරි ආඥාපනත යටතේ වැරදි, මුදල් විශුද්ධිකරණය සම්බන්ධයෙන් නීතිවිරෝධී ක්‍රියා ලෙස වර්ග කර ඇත.
එනම් එවැනි වැරදිවලින් ලබන මුදල් මුදල් විශුද්ධිකරණ නීතිය යටතේ අපරාධමය ආදායම් ලෙස සැලකිය හැකි අතර විමර්ශකයන්ට ඇති බලතල පුළුල් වේ.
දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව දේශීය ආදායම් පනත යටතේ ආදායම් බදු ඇතුළු බදු එකතු කරයි. උපවරි දෙපාර්තමේන්තුව මත්පැන් සහ දුම්වැටි වැනි භාණ්ඩ සඳහා ගාස්තු නියාමනය කර අය කරයි. මෙතෙක් දෙපාර්තමේන්තු දෙකම කටයුතු කළේ තමන්ගේ නීතිමය බලතල තුළය. නව ගිවිසුමෙන් තොරතුරු හුවමාරුවට විධිමත් මාර්ගයක් ලැබේ.
2022 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු රජයේ ආදායම් එකතු කිරීම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන කරුණක් වී ඇත. ආදායම් ඉලක්ක ජාත්‍යන්තර මුදල් අරමුදල (IMF) සමග වැඩසටහනේද කොටසකි.
ජනතාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
එක් දෙපාර්තමේන්තුවක තොරතුරු අනෙක් දෙපාර්තමේන්තුවට භාවිතා කළ හැකි බව මින් අදහස් වේ. බදු වාර්තාවල නොගැලපීමක් හමුවුවහොත් උපවරි නිලධාරීන් ප්‍රශ්න කළ හැකි අතර එහි අනෙක් පැත්තද සිදුවිය හැකිය. එබැවින් වෙළෙඳුන්ට සහ බලපත්‍ර හිමියන්ට තම ආදායම සහ ව්‍යාපාර ගැන සමීප පරීක්ෂාවක් අපේක්ෂා කළ හැකිය.
නීතිය අනුගමනය කරන බදු ගෙවන්නන්ට මෙහි අරමුණ වන්නේ අහිමි වන ආදායම් එකතු කිරීමයි. පොදු සේවා සඳහා රජය ඒවා මත රඳා පවතී. නිවැරදි වාර්තා තබාගැනීම සහ නියමිත වේලාවට ආදායම් ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කිරීම ගැටලු මඟහරවා ගැනීමේ පහසුම ක්‍රමයයි.
පළමු ඒකාබද්ධ විගණන ආරම්භ වන දිනය නිවේදනයේ සඳහන් නොවීය.
